İlk mahkeme kararı verildi! “Aynı suçtan dolayı iki defa ceza verilemez!”
13 Eylül 2018 Perşembe
Daha önce bu köşede ve Milliyet Gazetesinde “Türk Vergi Ceza Sistemi"nin tamamen değişmek zorunda olduğunu ele almıştım.
İlk mahkeme kararı verildi! “Aynı suçtan dolayı iki defa ceza verilemez!”
İlk mahkeme kararı verildi! “Aynı suçtan dolayı iki defa ceza verilemez!”

Ekrem Öncü
ekrem.oncu@dkrdenetim.com.tr

Daha önce bu köşede ve Milliyet Gazetesinde “Türk Vergi Ceza Sistemi"nin tamamen değişmek zorunda olduğunu ele almıştım. Vergi kanunlarımızda aynı suçtan ötürü üç ceza verilebilmekte ve bu ceza sistemi Avrupa İnsan Hakları sözleşmesine aykırılık teşkil etmektedir.

Vergi kanunlarımıza göre, örneğin, sahte fatura kullanan bir mükellefe yapılan değerlendirmeye göre bir ya da üç kat vergi ziyaı cezası, %10 özel usulsüzlük cezası ve hapis cezası istenebilmektedir.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne ek 7 no.lu Protokol 08.04.2016 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 28.03.2016 tarihli ve 2016/8717 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanmış ve Türkiye açısından Protokolün 9. Maddesi gereğince 01.08.2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

İstanbul Vergi Mahkemeleri önüne gelen bir olayda sahte fatura kullanıldığı gerekçesi ile hem vergi ziyaı hem de özel usulsüzlük cezası birlikte kesilemez demiştir. Mahkeme kararının gerekçesi aşağıdaki gibidir.

“…Kaldı ki, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne ek 7 no.lu Protokol 08.04.2016 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 28.03.2016 tarihli ve 2016/8717 sayılı Bakanlar kurulu Kararı ile onaylanmış ve Türkiye açısından Protokolün 9. Maddesi gereğince 01.08.2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne ek 7 no.lu Protokolün 7. Maddesi uyarınca, içerdiği hak ve güvenceler AİHS’ye ek hak ve güvenceler olarak işlem görecektir.

Anayasamızın “Milletlerarası Andlaşmaları Uygun Bulma” başlıklı 90’ıncı maddesinin son fıkrasında, usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmaların kanun hükmünde olduğu kuralına yer verilmiş olup, bu kapsamda bulunan Avrupa İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmeye ek 7 Numaralı Protokolün 4’üncü maddesinde ise hiç kimsenin aynı suçtan dolayı iki defa cezalandırılamayacağı düzenlenmiştir.

Nitekim, Avrupa İnsan hakları Mahkemesi 16.6.2009 tarihli Ruosalainen-Finlandiya davasında (Başvuru No:13079/03) verdiği kararda: başvuranın aynı olaydan dolayı iki defa para cezası ödemek zorunda kaldığı, başvurana uygulanan her iki müeyyidenin de cezai yaptırım olduğu, her iki yaptırımın da aynı olgular üzerine bina edildiği, dolayısıyla mükerrer işlem söz konusu olduğu ve sözleşmenin 7 numaralı protokolün 4. Maddesinin ihlal edildiğine hükmetmiştir.

Dava konusu olayda da, davacı adına kesilen vergi ziyaı cezası ile özel usulsüzlük cezasının da cezai yaptırım olması ve her iki idari yaptırımın da aynı fiilden, sahte fatura kullanma fiilinden kaynaklanmış olması mükerrer cezalandırmaya sebep vermiş olup, Avrupa İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmeye ek 7 Numaralı Protokolün 4’üncü maddesi ihlal edilmektedir.

Bu nedenle, usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmünde olup, Avrupa İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerinin Korunmasına İlişkin Sözleşmeye ek 7 Numaralı Protokolün 4’üncü maddesi uyarınca hiç kimse aynı suçtan dolayı iki defa cezalandırılamayacağından sahte fatura düzenleme fiilinden dolayı mükerrer cezalandırmaya sebep veren özel usulsüzlük cezası bu yönüyle de hukuka aykırıdır…”

Söz konusu karar aynı suçtan (sahte fatura kullanmaötürü vergi ziyaı cezası ile özel usulsüzlük cezası birlikte verilemez demiştir ama aynı gerekçe ile vergi ziyaı cezası ya da özel usulsüzlük cezası ile birlikte hapis cezası da verilemez.

Yukarıda gerekçesine yer verdiğimiz karar bu konudaki ilk karar olma özelliğine sahiptir ve çok yerinde bir karar olmuştur. Vergi Usul Kanunu 4 Ocak 1961 tarihlidir ve ceza sisteminin de güncele uyarlanması gerekir. Hapis cezası daha kısıtlı olmalıdır ve sahte fatura düzenleyenler ile defter ve belgelerini bilinçli olarak ibraz etmeyenler için korunmalıdır. Diğer mükellefler için hapis cezası tarafı mükelleflerin motivasyonlarını kaybetmelerine ve iş yapma konusunda isteksiz davranmalarına neden olmaktadır. Devletin amacı mükelleflerin motivasyonunu bozmak değil aksine mükelleflerin iş yapma isteklerinin önünü açmak olmalıdır. Mükellefler iş yaptıklarında devlet de vergisini almakta, istihdam ve katma değer yaratılmakta ve ekonomi büyümektedır.

Mahkemenin bu kararı sonrası “Türk Vergi Ceza Sistemi”nde ikili bir hukuksal yapı oluşmuştur. Bir yanda uygulamada olduğu gibi hem vergi ziyaı cezası, hem özel usulsüzlük cezası hem de hapis cezası birlikte istenecek hem de yukarıdaki mahkeme kararı gerekçesinde olduğu gibi mahkemeler aynı gerekçelerle bu üç cezanın birlikte uygulanamayacağı yönünde kararlar verebilecektir.

Vergi Usul Kanunu’nun güncellenmesi söz konusu ve bu yönde taslaklar daha önce yayımlanmıştı. Vergi Usul Kanunu değişirken veya bu değişiklik uzun sürecek ise değişiklik beklenmeden “Türk Vergi Ceza Sistemi” güncele ve çağa uygun hale getirilmelidir. 
4 Ekim 2018 tarihli Dünya Gazetesinde yayımlanan “Borca Batık Olma Durumu ve Konkordato” başlıklı yazımızda; Türk Ticaret Kanunu ve İcra ve İflas Kanununda “Konkordato” ile
Bilindiği gibi 13.9.2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yerleşik kişiler arasındaki sözleşmelerde edimi döviz veya dövize olarak belirleme yasağı getirilmiş,
2018 yılı sonlarına yaklaştığımız bugünlerde, aşağı yukarı bir yıldır devam eden ağır ekonomik savaş ve kriz, ülkemizde ve işletmelerimizde ağır tahribat yaparak sona ermeye başladı.
Yeni veriler, yeni akıllı sistemler fırsat mı, tehdit mi? Teknolojide yaşanan gelişmeler doğrultusunda görüyoruz ki,
Kriz sadece vatandaşları ve şirketleri değil, bankaları da etkiledi. Piyasada yaşanan nakit darlığının etkisiyle bankalar; ellerindeki yetkiyi kullanarak mudileri mağdur ediyor.
Teknolojik gelişmeler neticesinde insanlık tarihi, bir zamanlar ihtişamlı ve gösterişli birçok mesleğin yok oluşuna tanıklık etmiştir.
Oda seçimleri yaklaşınca , Oda seçimleri yaklaşınca, Aynı traş’a...Devam etmeyeceğiz.Aynı keseye aynı tasa aynı kurnaya... Aynı hamama... Aynı tellak’a...Aynen devam demeyeceğiz.
TRAFİK cezalarını artıran kanun, yasadışı taşıma yapanların araçlarının trafikten men edilme yetkisi de getirdi.
Bursa Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası’nca (BSMMMO) bu yıl 23’üncüsü düzenlenen Geleneksel Futbol Turnuvası,
Konya SMMM Odasının Düzenlemiş Olduğu 18. Anadoly Odaları Eğitim Semineri
''Verilecek olan Eğitim Katılım sertifikaları İlgili Adliyelere Haliç Üniversitesi tarafından bildirimi yapılacaktır.''
Teklif ile, prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık süresini doldurmuş ama yaş şartını yerine getirememiş olanlara..
Karayolları Trafik Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi
İşletme sermayesi, bir işletmenin gelir elde edinceye kadar geçecek sürede yapacağı harcalar olarak tanımlanabilir.
2010 Yılında TÜRMOB sürecinde ‘Rakip Değil Meslektaş , Rekabet Değil Dayanışma’ sloganıyla meslek mücadelesinde meslektaşın sesi ve umudu olma amacıyla yola çıkan
Yeminli Mali Müşavir, İstanbul Milletvekili, Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkan Yardımcısı Sayın Vedat DEMİRÖZ’ün katılımıyla, “Mevzuattaki son gelişmeler” konusunda bir toplantı düzenledi.
12.9.2018 tarihli ve 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı (Karar), 32 Sayılı Karar’da yaptığı bir değişiklikle bazı hallerde alım-satım, kira, eser, iş ve hizmet ..