Türkiye sınırları içinde bu­lunan mesken nitelikli ta­şınmazlardan, bina vergi de­ğeri 2025 yılı için belirlenen 15.709.000 TL’nin %12.745 ar­tırılması sonucu, 2026 yılı için belirlenen 17.711.000 TL’yi aşanlar en geç 20 Şubat 2026 günü sonuna kadar değerli ko­nut vergisi beyanında buluna­rak, hesaplanan vergilerinin bi­rinci taksitini Şubat sonunda, ikini taksitini ise Ağustos so­nunda ödemeleri gerekiyor.

* Mesken nitelikli taşınma­zın bina vergi değerinde belirti­len tutarı aştığı (2025 yılı için 15.709.000 TL, 2026 yılı için ise 17.711.000 TL),

* Emlak vergisi kanununa gö­re vergi değerini tadil eden se­beplerin doğması halinde bu de­ğişikliklerin vuku bulduğu,

* Muafiyetin sona erdiği,

Yıl içinde değerli konut vergisi mükellefiyetini gerektiren bir durumun ortaya çıkması halinde, mükellefiyet takip eden yıldan itibaren başlar. Bu durumda değerli konut vergisi beyannamesi, mükellefiyetin başladığı yılın Şubat ayının 20 nci günü sonuna kadar verilir. Örneğin, 2025 yılı içinde değerli konut vergisine tabi mesken nitelikli taşınmaz satın alan bir kişinin bu meskeni için mükel­lefiyet 2026 yılı başında baş­lar. Buna göre, birden fazla de­ğerli konut vergisinin konusuna giren mesken nitelikli taşınma­zı olan mükellefler değerli konut vergisi beyannamesini 20 Şu­bat 2026 tarihine kadar ver­melidir.

Yanan, yıkılan, tamamen kul­lanılmaz hale gelen veya vergi­ye tabi iken muafiyet şartları­nı kazanan mesken nitelikli ta­şınmazlara ilişkin değerli konut vergisi mükellefiyeti, bu olay­ların meydana geldiği tarihi ta­kip eden taksitten itibaren sona erer. Değerli konut vergisine ta­bi olan mesken nitelikli taşın­mazların daha sonraki yıllarda bina vergi değerinin, beyanna­me verileceği yılda geçerli emlak vergisi değerinin altında kalma­sı halinde, mükellef bu durumu tevsik edici belgelerle birlikte ilgili vergi dairesine bildirir. Bu durumda, ilgili yıla ait değer­li konut vergisi beyannamesi verilmez.

Mesken nitelikli taşınma­za ilişkin 2026 yılı değerli ko­nut vergisinin matrahı; 2025 yılı tutarı olan 15.709.000 TL’nin %12.745 artırılması so­nucu 2026 yılı için belirlenen 17.711.000 TL’yi aşan kısmı­dır. Bu tutarın altında kalan kı­sım vergi matrahına dahil edil­mez. Değerli konut vergisine ta­bi mesken nitelikli taşınmazlar için uygulanacak vergi oranları, bina vergi değerlerinin tutarına göre aşağıda yer alan tarifeye gö­re belirlenir.

17.711.000 TL ile 26.567.000 TL arasında olan­lar, 17.711.000 TL’yi aşanlar için binde 3

35.425.000 TL’ye kadar olanlar, 26.567.000 TL’si için 26.568 TL, fazlası için binde 6

35.425.000 TL üzeri olanlar, 35.425.000 TL’si için 79.716 TL, fazlası için binde 10

Kamu kurumları­na ait mesken nitelik­li taşınmazlar: Genel ve özel bütçeli idare­ler, belediyeler, üniver­siteler ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığının maliki olduğu mesken nitelikli taşınmazlar değerli konut ver­gisinden muaftır. Bu kurumların intifa hakkına sahip oldukları mesken nitelikli taşınmazlar da muafiyet kapsamındadır ve bu ta­şınmazlar için kuru mülkiyet sa­hiplerinden de vergi aranmaz.

Tek meskene sahip olanlar ve en düşük değerli mesken nitelik­li taşınmazlar Türkiye sınırları içinde mesken nitelikli tek taşın­mazı olanların bu taşınmazı ver­giden muaftır. Birden fazla mes­ken nitelikli taşınmazı bulunan mükelleflerin ise, değerli konut vergisinin konusuna giren en dü­şük değerli mesken nitelikli tek taşınmazı için muafiyet uygula­nır. Bu muafiyet, mesken nitelik­li taşınmaza intifa hakkı ile sahip olunması halinde de geçerli oldu­ğu gibi, taşınmazın hisse ile sahip olunması durumunda hisselerine ait kısım için de uygulanır. Birden fazla mesken nitelikli taşınma­zı bulunan mükelleflerin, muafi­yet uygulanacak en düşük değerli mesken nitelikli tek taşınmazını beyanname verme süresi içinde ilgili vergi dairesine bildirmeleri gerekmektedir.

Yabancı devletlere ve millet­lerarası kuruluşlara ait mesken nitelikli taşınmazlar Karşılıklı olmak şartıyla, yabancı devletle­re ait olup elçilik ve konsolosluk olarak kullanılan mesken nitelik­li taşınmazlar ile elçilerin ikame­tine tahsis edilen mesken nitelik­li taşınmazlar ve bunların müş­temilatı ile merkezi Türkiye’de bulunan milletlerarası kuruluşla­ra ve milletlerarası kuruluşların Türkiye’deki temsilciliklerine ait mesken nitelikli taşınmazlar de­ğerli konut vergisinden muaftır.

Yeni inşa edilen ve satılma­mış mesken nitelikli taşınmaz­lar Esas faaliyet konusu bina in­şası olanların işletmelerine ka­yıtlı bulunan ve henüz ilk satışa, devir veya temlike konu edilme­miş yeni inşa edilmiş mesken ni­telikli taşınmazlar ilk satışa, de­vir ve temlike konu edilmediği sürece vergiden muaftır. Bu mua­fiyet, arsa karşılığı inşaat işlerin­de sözleşme gereği taahhüt işini üstlenen müteahhide kalan mes­ken nitelikli taşınmazlar için de uygulanır. Ancak söz konusu ta­şınmazların kiraya verilmesi ve­ya herhangi bir şekilde kullanıl­ması halinde muafiyetten yarar­lanılamaz.

Paylı mülkiyet halinde de­ğerli konut vergisi beyanname­si nasıl verilir ve vergi nasıl he­saplanır?

Değerli konut vergisine ta­bi mesken nitelikli bir taşınma­za paylı mülkiyet halinde malik olanlar, payları için ilgili vergi da­iresine münferiden beyanname vermek ve payları oranında tarh ve tahakkuk ettirilen değerli ko­nut vergisini ödemekle yükümlü­dür. Mesken nitelikli taşınmaza paylı veya elbirliği mülkiyet ha­linde malik olunması durumun­da, mesken nitelikli taşınmazın değerli konut vergisinin konu­suna girip girmeyeceğinin belir­lenmesinde ve matrahın hesap­lanmasında taşınmazın toplam değeri esas alınır. Çıkan vergi hissedarlar arasında hisseleri oranında ödenir.

Mükellefler, beyannamelerini verirken, mesken nitelikli taşın­mazın bulunduğu yer belediye­sinden alacakları ve beyan edilen yıl ile bir önceki yıla (yani 2025 ve 2026 yılına) ait bina vergi de­ğerlerini gösteren belgeleri ekle­mek zorundadırlar. Beyanname, taşınmazın bulunduğu yer vergi dairesine ilgili yılın Şubat ayının 20 nci günü sonuna kadar verile­cektir.

Birden fazla meskeni bulunan mükellefler, muafiyet uygulana­cak en düşük değerli tek meske­ni beyannameye dahil etmezler. Bu taşınmaza ilişkin bilgiler ise Tebliğ ekinde yer alan Ek 2A for­mu ile ilgili vergi dairesine bil­dirilir. Beyan edilen taşınmaz­lar farklı vergi dairelerinin yetki alanında ise mükellef, taşınmaz­ların bulunduğu yer yetkili ver­gi dairelerinden herhangi birine verebilir. Mükellefin gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesi varsa değerli konut vergisi beyannamesi, bağ­lı olunan vergi dairesine verilir. Mükellefler, değerli konut ver­gisi beyannamelerini elektronik ortamda kendileri gönderebile­cekleri gibi Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşa­vir veya Yeminli Mali Müşavirler ile sözleşme imzalamak suretiy­le beyannamelerini e-Beyanna­me şeklinde de verebilirler. Be­yannamenin elektronik ortamda verilmesi halinde, bina vergi de­ğerini gösteren belge, beyanna­menin verildiği tarihi takip eden 15 gün içinde elden veya posta yo­luyla ilgili vergi dairesine teslim edilmelidir.

Bir meskenin beyana tabi olup olmadığını bir önceki yıl (yani 2026 yılı için 2025 yılına ait) bi­na vergisi değerleri belirliyor. Bir önceki yıl olan 2025 yılı bina ver­gisi değeri 15.709.000 TL’yi aşan konutların değerinin %12.745 oranında artırılarak bulunulan 17.711.000 TL’yi aşan tutarlar 2026 için değerli konut ver­gisinin matrahı olacaktır. Bu değerler, taşınmazın bulundu­ğu yerdeki belediyelerden temin edilebilir. Beyanname en geç 20 Şubat 2026 günü sonuna kadar beyan edilmeli, ilk taksit vergisi ise en geç 28 Şubat 2026 (2 Mart 2026) günü sonuna kadar öden­meli. (Konunun detayı için www. gib.gov.tr/ 2026 değerli konut ver­gisi rehberinin incelenmesi öne­rilir)

Son söz: değerli konut verisi kapsamına giren konutların aynı zamanda emlak vergisine de tabi olması “mükerrer servet ver­gilemesi” anlamına geliyor diye ayrı bir tartışmanın da devam et­tiği bilinmelidir. Önerim, bu kap­sama giren konutlar için farklı bir emlak vergisi oranı uygulamak suretiyle değerli konut vergisi uy­gulamasına son verilebilir. (Dünya)