Derin bir sessiz karanlık: Mobbing
Özlem KARAHAN
Sanal Alem Müfettişi
Birçok insan, bulunduğu ortamlarda ya da iş toplantılarında dışlanmaya, küçük düşürülmeye, yaptığı işlerle alay edilerek hatta azarlanıp mesleği ve kişilik haklarının hedef alınmasıyla itibarı zedelenebiliyor.
Günlük yaşamda kadın-erkek, sektör ve meslek fark etmeksizin, birçoğumuz özellikle işyerlerinde sistematik olarak ve uzun süreli, ince düşünülerek psikolojik taciz, yıldırma, küçümseme, yaptığı işin önemsenmemesi, toplantılara çağrılmayarak işten ayrılmalara kadar devam eden, kişide ruhsal ve psikolojik travmalarla sonuçlanan, baskılarla karşılaşırız. Bu baskı ve yıldırma mobbing olarak tanımlanıyor. Kişide yarattığı etkinin sonuçları, ne yazık ki çok ağır olabiliyor.
Mobbingi ispatlamak zor oluyor
Son yıllarda, mobbinge karşı önlem alınıyor. Çalışanı korumak amacıyla yasal olarak, tedbirler alındığı görülüyor. Mobbingi ispatlamak bazen çok zor olabiliyor.
Mobbingin genelde üç tarafı oluyor. Mobbing uygulayanlar, mobbing mağdurları ve mobbing seyircileri ki bu taraf genelde iş arkadaşın, yöneticin de olabiliyor. Mağdura uygulanan pskolojik taciz ve psikolojik şiddetin, sistematik olarak bilinçli ve kötü niyetli, kişiyi küçük düşüren tavır ve davranışlar, yıldırma ve baskı ile işten çıkarmaya zorlayan bu uygulamalara, en yakınındaki mesai arkadaşlarının dahi bilerek, görerek, şahit olması, hiçbir şey olmamış gibi hayatına devam etmesi, sesini çıkarmadan kör, sağır ve dilsiz olması da en acı tarafı.
Mobbinge seyirci kalınıyor!
Oysa bir gün mobbinge maruz bırakılan çalışma arkadaşının yaşadıklarının, kendi başına da gelebileceğini düşünmemesi ve rahat davranması da vicdani açıdan sorgulanmalıdır.
Çevremizde mağdur olan birçok insan var. Yaşananlara seyirci kalmak değil, mağdurun sesi olmak da bizlerin görevi. Yıllar önce özel şirkette çalışan bir kadın arkadaşım; yaşadığı psikolojik şiddet ve baskıyı anlatmıştı. Çalışma arkadaşları ve buna göz yuman yöneticilerinin de sistematik olarak toplum içinde azarladığı, aşağıladığı, yaptığı işi küçümsediği, toplantılara çağrılmadığını, öğle yemeklerinde onu yalnız bıraktıklarını, geçim sıkıntısı olduğunu da bildiklerinden daha çok baskı uyguladıklarından bahsetmişti.
Bunu yapanların mesai arkadaşları olduğunu ve yöneticisinin de onları desteklediğini, şirket yönetiminin de bunu bilerek, tüm bu yaşananlara göz yumduğunu söylemişti. Bir taraftan da ailesine ekmek parası götürmek zorundaydı, bu durum da onu daha derin bir sıkıntıya götürüyordu.
Çalıştığı işyerinde sistematik olarak psikolojik şiddete maruz kaldığını, bilerek kendisine iş verilmediğini, farklı görevler talep ettiğinde yöneticileri tarafından engellediğini, çalıştığı departmanda dışlandığını, hakkında asılsız ve kışkırtıcı söylemler üretildiğini, liyakat yerine yönetime yakın bir kişinin üstüne şef olarak atamasının yapıldığını, tüm bu şiddet ve baskı, yıldırma sonucu başka bir işyerine girdiğini söylemişti.
Şu unutulmamalı; bir insana uygulanan küçümseyici, aşağılayıcı ve itibarını zedeleyen psikolojik şiddet ve psikolojik tacizin, mağdur üzerinde yarattığı etki, yıllar geçse de bazen kalıcı hale gelebiliyor.
Mobbing mağduriyeti artıyor
İşyerinde uygulanan mobbing ile sadece mağdur değil onun ailesi ve yakınlarını da üzen, ruhsal ve psikolojik etkisiyle de baş etmek zorunda bırakılan, bir mağduriyet zinciri oluşuyor.
Şirkete ,kişiye ekonomik ve sosyal açıdan ciddi zararlar doğabiliyor. Kişi, mobbing ile yaşadığı sağlık sorunu nedeniyle ilaç ve tedavi masrafını karşılayamayabiliyor. Kişinin izin alıp, tedavi olması ve işten çıkarılmasıyla da şirkete ayrıca bir maliyet doğabiliyor.
Mobbingin uygulandığı şirketler açısından ise; çalışma ortamında mağdura yapılanlara sessiz kalanı cezalandırmak yerine, ödüllendirildiğinde şirketin itibarı açısından, bu durum olumsuz etki yaratabiliyor.
Mobbing mağdurunun, gelecekteki umut dolu yaşamı da derin bir sessiz çığlıkla elinden alınıyor. Mağdur yerine mobbingi uygulayan ve uygulatanı ödüllendiren her kademe sorgulanmalı, denetlenmeli… Mağdura yapılanlara seyirci kalan, yaşama umudunu alan, kısacası sorumlusu kim diye sorarsanız hepsi… (Ekonomim)