2025-2026 eğitim-öğretim yılı, bir hafta erken başlayan bazı okullar hariç, geçtiğimiz hafta başladı. Ben de daha önce yayınlanan bir makalemi, biraz değiştirerek, tekrar yayınlamak; eğitim alanında yatırım yapan girişimcilere, anne/babalara ve eğitimle ilgili sosyal sorumluluk gereği bağış yapan veya öğrencilere burs veren hayırseverlere bazı vergi hatırlatmaları yapmak istedim.

Yıllık gelir vergisi beyannamesi veren gerçek kişiler, yaptıkları eğitim harcamalarını, belli sınırlar çerçevesinde gelir vergisi matrahından indirebiliyor. Gelir türünün bu uygulamada önemi yok.

- İndirim sadece yıllık gelir vergisi beyan eden kişiler için mümkün. Gelirini beyan etmek zorunda olmayan, örneğin ücretlilerin büyük bölümü için bu olanak yok.

- Beyan edilen gelirden indirilebilecek eğitim harcamaları, mükellefin kendisine, eşine veya küçük çocuklarına ait giderlerle sınırlı.

- İndirim, beyan edilen gelirin yüzde 10’u ile sınırlı. Bu sınır eğitim ve sağlık giderlerinin toplamı için geçerli. İndirim tutarının hesaplamasında “beyan edilen gelir”, yıllık gelir vergisi beyannamesinde yer alan indirimler ve geçmiş yıl zararları düşülmeden önceki tutarı ifade ediyor.

- Eğitim harcamasının, Türkiye’de gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmesi gerekiyor. Yurt dışında yapılan harcamaların, Devlet okullarına ödenen harçların veya mükellefiyeti bulunmayan örneğin vakıf üniversitelerine yapılan ödemelerin matrahtan indirimi mümkün değil.

- Yasal sınırlar çerçevesinde her türlü eğitim harcaması, beyan edilen gelirden indirilebiliyor. Bu kapsamda indirilebilen eğitim harcamalarına örnek olarak; okul ve kreş ücretleri, kitap ve kırtasiye harcamaları, yurt ücretleri, eğitim amaçlı olarak kullanılan internet hizmet bedeli ve okul servis ücretleri sayılabilir. Okul aile birliğine veya okul koruma derneğine yapılan bağışlar, matrahtan düşülemiyor. Okullarda verilen ve bedeli okul ücretinden ayrı olarak tespit edilen yemek bedellerini de Mali İdare eğitim harcaması olarak kabul etmiyor.

- Eğitim harcamalarının, harcamanın yapıldığı yıla ilişkin gelir vergisi matrahının tespitinde indirim olarak dikkate alınması gerekir. (08.03.2004 tarih ve 20 sayılı Gelir Vergisi Sirküleri.)

Öğrencilere verilen burslar esas olarak sosyal sorumluluk gereği yapılan ödemeler. Bu niteliğiyle burslar, gerçek kişilere yapılan bağış niteliğinde ve gelir veya kurumlar vergisi matrahından indirilmesi mümkün değil.

Ancak, bazı durumlarda bursların, gelecekte yapılacak hizmetler karşılığında bugünden yapılan ödeme olması niteliğiyle ücret olarak kabul ediliyor ve ücret ödemesi olarak gider yazılması kabul görüyor.

- Burs verilen kişinin okulu bitirdikten sonra işletmede çalışacağını öngören bir sözleşme düzenlenmesi.

- Burs verilecek kişilerin herkese açık bir sınav sonucuna göre belirlenmiş olması (Örneğin öğrencinin üniversite giriş sınavında dereceye girmiş olması).

- Verilen burs tutarının makul olması.

Millî Eğitim Bakanlığı’na bağışlanan okulların inşası dolayısıyla yapılan harcamalar veya okul inşası için Bakanlığa yapılan bağış ve yardımlar ile mevcut okulların eğitim faaliyetini devam ettirebilmesi için yapılan her türlü bağış ve yardımlar, sınırsız olarak matrahtan indirilebiliyor.

Yapılan bağış ve yardımın indiriminde, kazancın belli yüzdesi ile tanımlanan bir sınır yok. Ancak, genel bir sınır var, o sınır da matrah tutarı. Bu çerçevede örneğin, zarar eden kurumların yaptıkları bağışı daha sonraki yıllarda kazançlarından indirmesi olanaklı değil.

Bağışlanan okul inşası dolayısıyla yapılan harcamaların indirim zamanı Kanun’da açıkça düzenlenmiş değil. Gelir İdaresi, hukuken bağışın yapıldığı, bağışa konu değerin mülkiyetinin bağış yapılan kurum veya kuruluşa geçtiği tarihi esas alıyor. Bu çerçevede;

- Tesislerin kamu kurum ve kuruluşlarına ait arsa üzerine inşa ettirilmesi halinde, inşaat için yapılan harcamaların, harcamanın yapıldığı yılın kazancından,

- Tesislerin mükellefin kendi arsası üzerine inşa ettirilmesi halinde ise bu tesislerin inşası için yapılan harcamaların, tesisin tamamlanarak bağışlandığı yılın kazancından,

indirilmesi gerekiyor.

- Yüksek Öğretim Kanunu’nda yer alan düzenleme gereği, üniversitelere, ileri teknoloji enstitüleri ile gelirlerinin en az dörtte üçünü devlet üniversitelerinin faaliyetlerinin devamı ve desteklenmesi amacıyla kurulmuş ve bu çerçevede faaliyet gösteren Cumhurbaşkanı’nca vergi muafiyeti tanınmış vakıflara yapılan her türlü bağışlar ile

- İlk Öğretim ve Eğitim Kanunu’nda yer alan düzenleme gereği, ilköğretim kurumlarına yapılan nakdi bağışlar,

sınırsız olarak vergi matrahından indirilebiliyor.

Bu makalede eğitim giderleriyle ilgili konulara değindim. Son olarak eğitim faaliyetlerinden elde edilen kazançlara ilişkin gelir ve kurumlar vergisi istisnası hakkında da kısa hatırlatma yapmak isterim.

Özel kreş ve gündüz bakımevleri ile okul öncesi eğitim, ilköğretim, özel eğitim ve orta öğretim özel okullarının işletilmesinden elde edilen kazançlar, gelir ve kurumlar vergisinden müstesna.

İstisna, sayılan kurumlar faaliyete geçtikten sonraki beş yıl için geçerli. Daha sonraki dönemlerde elde edilen kazançlar vergiye tabi.

İstisna okulu veya kreşi işleten kişi veya kurum dikkate alınarak değil, okul veya kreş dikkate alınarak tanımlanmış durumda. Bu kurumları işleten kişi ve kurumların yeni okullar veya kreşler açması durumunda, yeni açılan okulların veya kreşlerin kazançları için beş yıl süreyle istisnadan yararlanılabilir. (Ekonomim)