İnşaat işinde kat karşılığı mı hasılat paylaşımı mı?
22 Mayıs 2024 Çarşamba
İstihdama katkısı ve birçok sektörü harekete geçirmesi ile ülke ekonomisi içinde yarattığı katma değer nedeniyle inşaat işlerine mevzuatta . . .
İnşaat işinde kat karşılığı mı hasılat paylaşımı mı?
MEVZUATIN İÇİNDEN

İnşaat işinde kat karşılığı mı hasılat paylaşımı mı?

Talha APAK

İstihdama katkısı ve birçok sektörü harekete geçirmesi ile ülke ekonomisi içinde yarattığı katma değer nedeniyle inşaat işlerine mevzuatta bazı ayrıcalıklı imkanlar tanınmıştır.

Müteahhitlerin büyük çoğunluğu, bedelini ödemekte zorlanacağı arsaya nakit ayırmak yerine arsa sahibi ile kat karşılığı ya da hasılat paylaşımlı inşaat işlerini tercih etmektedir.

Kat (arsa) karşılığı inşaat işi

Kat karşılığı inşaat işinde, arsa sahibi arsasının belli bir bölümünü müteahhide (yükleniciye) vermeyi, müteahhit ise bu arsa payı karşılığında arsa sahibinin uhdesinde kalacak arsa payı üzerine sözleşmedeki proje şartları çerçevesinde bağımsız bölümler inşa edip, arsa sahibine süresi içinde teslim etmeyi vaat etmektedir.

Yani, tarafların anlaştığı oran dikkate alınarak arsanın bir bölümü hiçbir zaman müteahhide geçmeyerek arsa sahibinde kalmakta, sadece belli bir bölümü müteahhide teslim edilmektedir. Arsa karşılığı inşaat işinde, arsa sahibi tarafından konut veya işyerine karşılık müteahhide arsa payı teslimi, öte yandan, müteahhit tarafından arsa payına karşılık arsa sahibine de konut veya işyeri teslimi yapılmış sayılır.

Hasılat paylaşımı inşaat işi

 Hasılat paylaşımı, son yıllarda kat karşılığı inşaat modeline alternatif olarak ortaya çıkan ve giderek yaygınlaşan bir bina inşaat yapım modelidir.

Bu modelde; arsa sahibi arsasının tamamını sözleşme şartlarına göre yüklenici tarafından gerçekleştirilecek inşaat projesi sonucunda elde edilecek hasılatın belli bir payı karşılığında müteahhide (yükleniciye) teslim etmeyi vaat etmektedir. Kat irtifak tapusu, yine arsa sahibi adına kurulmakta olup, müteahhit satış vaadi sözleşmeleriyle topladığı hasılatın belli payını arsa sahibine vererek arsanın bedelini ödemektedir.

Bu modelde, bağımsız bölüm satış faturalarının tümü müteahhit tarafından düzenlenmektedir. Zira, arsa sahibinde arsa payı hiç kalmamakta, arsanın tümü müteahhide devredilmektedir. Müteahhit de arsa üzerine arsa payı hariç diğer inşaat maliyetine katlanıp bağımsız bölümleri inşa etmekte ve üçüncü kişilere arsa paylı bağımsız bölüm tapularını fatura düzenleyerek teslim edebilmektedir.

Vergisel yönden değerlendirme

Arsa karşılığı inşaat işlerinde, tercih edilen modele göre düzenlenecek belgelerde KDV oranı ve faturanın tutarı da değişmektedir. Hasılat paylaşımlı model aslında arsa sahibinin arsasını müteahhide vadeli satışı işlemidir. Satış bedeli ise, hasılata endekslenmiş olup, bu arsa üzerinde inşa edilecek projenin müteahhit tarafından satılmasıyla oluşacak hasılattan anlaşılan oranda arsa sahibince alınan paydır.

Arsa sahibi fatura düzenlemesi gereken bir mükellef ise hasılattan aldığı pay bedeli kadar müteahhide arsanın KDV oranı ile “arsa payı” faturası düzenleyecektir. Müteahhit ise bu arsa üzerine gerçekleştireceği inşaat projesi sonucu nihai alıcılara bağımsız bölüm faturası düzenleyecek ve KDV hariç hasılattan arsa payı bedelini arsa sahibine ödeyecektir. Faturanın mahiyeti “arsa payı” olup KDV oranı arsaya ait KDV oranıdır.

Kat karşılığı mı, hasılat paylaşımı mı?

Arsa sahibinin; müteahhitle kat karşılığı ya da hasılat paylaşımlı modeli tercih etmesinde, “nakde ihtiyaç” ile “yatırım amaçlı” gayrimenkul edinimi önemli olacaktır. Özellikle; arsa sahibi gerçek kişiler açısından ağır bir vergi yükü ile karşılaşmamak ve olası bir vergi incelemesinde yasal açıdan korunabilmek için arsa (kat) karşılığı inşaat işleri uygun bir model olacaktır.

Netice itibarıyla; tamamen yatırım amaçlı bağımsız bölüm maliki olmak isteniyorsa “kat karşılığı”, nakit ihtiyacı giderilmek isteniyorsa “hasılat paylaşımlı” model tercih edilmelidir. Özetlemeye çalıştığımız konunun detayına, Yeminli Mali Müşavir İlhan KIRIKTAŞ tarafından hazırlanan ve İstanbul Yeminli Mali Müşavirler Odasının internet sitesinde (https:// istanbulymmo.org.tr) yayınlanan çalışmasına ulaşmak mümkün.

Sözün özü: vergi planlamasının (vergiden kaçınmamın) yasal sınırlar içinde gerçekleştirildiği sürece suç olmadığı bilinmelidir. (Dünya)
REKLAM ALANI
8- Kişisel Gelişim Uzmanı Zafer Yılmaz' la; Diksiyon, İletişim Teknikleri, Kürsüden Dinleyiciye Hitap, Kendimizi Nasıl Tanıtırız, Sesin Kullanımı ve Diyafram Nefes Tekniği Farkındalık Çalışması.
REKLAM ALANI
Hazine ve Maliye Bakanlığı internet sitesinde 2024 yılı Ocak-Mayıs bütçe gerçekleşmelerini açıkladı. Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan yapılan . . .
İklim değişikliği, 21. yüzyılın en büyük çevresel sorunlarından biri haline gelmiştir. Bu değişikliğin en büyük sorunlardan biri olarak . . . .
İş dünyası Kısa Çalışma Ödeneği'nden yararlanmaya devam ediyor. İşte yeni yayınlanan yönetmelik sonrası hangi işverenlerin . . . .
Bundan 3,800 yıl önce Hammurabi, Babil caddelerine dev tabletler asmış ve üzerine şunu yazmıştı; “Vergi vermeyenin kellesi gider.” . . . .
Ekonomist Ali Ağaoğlu ve Hakan Güldağ, haftanın sohbetinde, yeni vergi düzenlemelerine ilişkin taslağı tartıştı.
AK Parti’nin bugünkü MYK toplantısında son hali verilmesi beklenen vergi paketine ilişkin taslaktan, yapılan son dakika değişikliği ile . . . .
(2024- 2023 - 2022 - 2021 - 2020 -2019 -2018 - 2017 - 2016 - 2015 - 2014 ve Diğer Yılları İçerir)
Protokol davetlilerimizin, üyelerimizin ve stajyerlerimizin katılacağı Kurban Bayramı, bayramlaşma programımız 24.06.2024 Pazartesi 15:00’de
Muhasebe bir İşletmenin finansal Faaliyetlerini kaydetmek, sınıflandırmak, raporlamak ve analiz etme için kullanılan bir süreçtir.
Yurt dışına çıkış harcının yeniden belirlenmesine ilişkin çalışmaların olduğu basına yansıyan haberlerde yer almaktadır.
Ticarete atılırken şirket kurmayı düşünenlerden veya kurulu şirketi doğru şirket tipi mi diye tereddütü olanlardan yoğun olarak gelen bir . . . . . .
Harç, bazı kamu hizmetlerinden yararlanan kimselerin belli bir ölçüde bu hizmetlerin maliyetine katılmalarını sağlamak amacıyla ya da . . . .
Sevdiklerinizle Birlikte Sağlık, Mutluluk ve Huzur Dolu Nice Bayramlar Dileriz.
İzmir Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası'nda Başkan ve Yönetim Kurulu Değişti.
13 Haziran 1989 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali . . . . .
2006-2008 yılları arasında hayata geçirilen sosyal güvenlik reformu ile tüm sosyal sigorta kurumları (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) tek çatı . . .
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Hanehalkı Tüketim Harcaması 2023 bültenini 11 Haziran 2024’te internet sitesinde yayımladı.