VERGİ POLEMİKLERİ
Maliye’den yüksek gelirli 16 bin kişiye uyarı mektubu
Zeki GÜNDÜZ
zeki.gunduz@dunya.com
Mali İdare, çoğu kez Hazine ve Maliye Bakanı’nın ağzından yaptığı açıklamalarda, yüksek geliri olan kişilerle ilgili bir çalışma başlattığını, harcamaları ile gelir beyanları uyumlu olmayan kişileri incelemeye sevk edeceğini ilan etmiş ve ilk uygulamayı da geçen sene yapmıştı.
Geçen sene mart ayında Vergi Denetim Kurulunca mektup gönderilerek, görüşmeye davet edilen mükellef sayısı 10 bin kişiyken bu sayı bu sene 16 bin olmuş.
Bu sayıya, tüm gelir vergisi mükelleflerine gönderilen uyarı mektupları ve avukatlara gönderilen bir kısmı izaha davet, bir kısmı incelemeye başlama mahiyetindeki yazılar dahil değil.
Vergi Denetim Kurulu, harcamaları ile beyanları uyumsuz olan veya hiç gelir beyanı olmayan 16 bin kişiyi görüşmeye davet etmekte.
Gönderilen yazılarda ne var?
Vergi Denetim Kurulu, gönderdiği yazıların konu kısmında “Yüksek gelir grupları gözetim ve uyum programı 2” yazan mektuplar göndererek, bir kısım gelir vergisi mükellefini görüşmeye davet etti. Yazılarda bu mektubun (davetin) incelemeye başlangıç olmadığı, izah istendiği veya gönüllü uyum beklendiği, izahat veya beyan yeterli bulunmazsa vergi incelemesinin başlatılabileceği belirtiliyor.
Bu davetin nedeni, çok büyük bir ihtimalle Mali İdare’nin risk analiz sisteminde, halihazırda beyan edilen gelirleriniz ile harcama veya varlıklarınız arasındaki uyumsuzluk olması ve muhtemelen de bu uyumsuzluğun büyük olmasıdır.
Yazılarda paylaşılan bilgiler
* Hangi şirket veya şirketlere ortak olduğunuz ve şirketteki hisse oranınız,
* Ortağı olduğunuz şirketlerden 2025 yılı içinde size kâr payı dağıtılıp dağıtılmadığı,
* 2025 yılında beyan ettiğiniz(2024 yılına ilişkin) gelir beyanınızın 2025 yılı harcamalarınızla uyumlu olmadığı,
* 2025 takvim yılında taşınmaz alım satım bilgileriniz,
* 2025 yılında motorlu araç alım satım bilgileriniz,
* 2025 yılı banka hesap hareketleri (kredi kartı harcamaları, kâr payı, kira, huzur hakkı vb., banka transferleri, hesaba nakit yatan para, faiz kazançlarınız, hesaptan çıkan para..) bilgileriniz, gelen yazılarda yer almaktadır.
Bu bir incelemeye başlama yazısı değil
Siz sorulara cevap vermez veya cevabınızla gelir ve harcamalarınızı açıklayamasanız bile bu durum otomatik bir tarhiyat sonucu yaratmaz. Fakat yetersiz açıklamalar sizin ve ortağı olduğunuz şirketlerde, vergi incelemesinin başlamasına sebep olabilir.
Bu nedenle yaptığınız açıklamaların yetersiz olması durumunda, sizin ve ortağı olduğunuz şirketlerin vergi incelemesine alınabileceğini bilerek, süreci ciddiye almanız gerekiyor.
Maliye'nin şüphesi nedir?
Şirketlerde ortaklık var ve şirketlerden ortaklara yasal yollardan nakit çıkışı olmamış, fakat yazıya muhatap kişinin banka hesap hareketleri ve harcamaları ile beyanları arasındaki uyumsuzluk varsa bunun çeşitli sebepleri olabilir:
* Şirket fonları ortaklara borç olarak verilmiş olabilir. Hal böyle ise, bu alacak için şirketin emsale uygun faiz işletmesi ve faizi KDV ilave ederek ortağa faturalaması gerekmektedir. Borç verilmiş fakat faiz işletilmemiş ve KDV’li fatura düzenlenmemişse ortaktan ziyade şirket için sorun var demektir.
* Ortak şahsi harcamalarını şirkete aldığı faturalarla şirkete ödetiyorsa yine şirket açısından kabul edilmeyecek gider ve bu giderle ilgili KDV indiriminin reddi sorunu oluşabilecektir.
* Ortağın hesabına farklı kişilerden gelen tutarlar olabilir. Bu ya ortağın bir gelir kaynağına işaret edebilir ya da ortağı olduğu şirketle ilgili bir kısım gelirlerin ortağın şahsi hesabına yapılması şüphesi yaratabilir.
* Yazıya muhatap şahsın başka (beyan dışı, örneğin gayrimenkul veya araç alım satım) kazancı olabilir.
Vergi Müfettişliğinden gelen davet üzerine görüşmeye giderken;
* Hesabınıza giren paraların kaynaklarına( kira, faiz, hisse geliri, aile desteği vb.)ilişkin açıklama ve belgeler,
* Büyük tutarlı harcamalarınıza kaynaklık eden girişlerle ilgili (tasarruf bozumu, miras, satış vb.)açıklama ve belgeleriniz varsa o belgelerin görüşmeye getirilmesini talep etmektedir.
Mükellef izlenen harcama kalemleri
Tapu, noter, banka vb. yerlerden alınan bilgilerle oluşturulmaktadır.
* Banka hesaplarından yapılan tüm ödemeler,
* Kredi kartı harcamaları,
* Gayrimenkul ve taşıt alımları,
* Kira ve aidat ödemeleri,
* Eğitim harcamaları,
* Sağlık, hayat, kasko vb. sigorta ödemeleri,
* Seyahat harcamaları (Havayolu, hızlı tren, otel, seyahat acentesi vb.),
Mükellef tespit edilen gelir kalemleri
Mükelleflere gönderilen yazılardaki bilgilerin kaynağını, mükellefin kendince verilen yıllık beyannameler, muhtasar beyannameler, bankalar, tapu vb. yerlerden alınan bilgiler oluşturulmaktadır.
* Banka hesaplarındaki tüm girişler,
* Gayrimenkul ve araç satışları,
* Beyana tabi gelirler (ticari, zirai, mesleki, ücret, GMSİ, MSİ, DAK),
* Stopaja tabi gelirler (zirai, ücret, GMSİ, MSİ),
* Veraseten veya ivazsız intikaller,
* Kullanılan krediler.
Sonuç
Mali İdarenin soruları ikna edici bir şekilde yanıtlanmazsa bu siz ve ortağı olduğunuz şirketler için bir vergi incelemesine başlama sebebi olabilir.
İnceleme başladığında, tüm aile bireyleri, şirket ortakları, şirket çalışanları ve yakın aile bireylerinin banka hesapları da göz önüne alınarak incelemeler yapılır. Bu yolla beyana yansımayan gelirler bulunmaya çalışılır.
Tek başına hesaba para gelmesi veya gitmesi bir anlam ifade etmez. Mali İdare bir vergi tarh edecekse gelen veya giden paranın vergilenecek bir gelirle illiyet bağını kurmak zorundadır.
Ortağı olduğunuz şirket bir gayrimenkul satmışsa, aynı tarihlerde şirket ortakları, çalışanları veya bunların yakınlarının hesaplarına gayrimenkulü satın alan veya onun yakınlarınca bir transfer yapılmış ve nedeni açıklanamıyor veya gayrimenkul bedeli olduğu ifade ediliyorsa yapılacak tarhiyatın gerekçesini oluşturabilecektir.
Diğer bir ifade ile Mali İdare sizinle ilgili bulabildiği tüm giriş ve çıkışları sizinle de paylaşarak size, ”Seni izliyor ve dijital ortamdaki her türlü bilgiye erişebiliyor ve senin eksik beyanda bulunabileceğin şüphesi taşıyoruz, mart ayında vereceğin 2025 beyanını ona göre ver” demek istiyor. (Dünya)