Mesleğin Geleceği ve Kurumsallaşma

Mevcut sorunlarımıza bir göz attığımızda şu başlıklar öne çıkmaktadır:

1.               Haksız Rekabet

2.               Mesleki Eğitim

3.               Sosyal ve Ekonomik Sorunlar

4.               Mesleki Standartlar

5.               Ünvan Karmaşası

6.               Teknoloji Yatırımları

7.               Kayıt Dışılık

8.               Vesayet Sorunu

9.               Uzmanlık

10.            Mevzuatın Karmaşıklığı/Angaryalar

11.            Stajyerler

Bu başlıklar makro ölçüde sorunlar olup, her biri, kendi içinde mikro düzeyde pek çok alt sorunu barındırmaktadır. Söz konusu sorunlara yönelik çeşitli çalışmalar ve çözüm önerileri geliştirilmiş olsa da, kalıcı ve etkili bir çözüm için daha köklü bir yaklaşım gerekmektedir. 

Çözüm Önerimiz: KURUMSALLAŞMA

Mesleki sorunlarımızın çözümünde en etkili ve sürdürülebilir yolun “KURUMSALLAŞMA” olduğuna inanıyoruz. Bu bağlamda, meslek yasamızın güncellenmesi esnasında “şirketleşme (kurumsallaşma) zorunluluğu” hükmünün eklenmesi gerektiğini savunuyoruz. Bu öneri ilk bakışta bazı meslektaşlarımız için ütopik görülebilir; ancak ülkemizde benzer uygulamalar mevcuttur. Örneğin, SPK bağımsız denetim mevzuatında, kgk mevzuatında anonim veya limited şirket kurulması şeklinde yapılanmalar vardır; şahıs işletmeleri kabul edilmemektedir.

Kurumsallaşma modelini mesleki sorunlarımız üzerine uyguladığımızda, bu yaklaşımın birçok sorunun çözümünde anahtar rol oynayacağı görülmektedir:

1. Haksız Rekabetin Önlenmesi

Şirketleşme ile meslektaş sayısı ortaklık yapıları nedeniyle doğal olarak azalacak, bireysel rekabet yerini kurumsal rekabete bırakacaktır. Kaçak çalışanlar, belge kiralayanlar gibi haksız rekabet unsurları sistemin dışına itilecektir. Ayrıca, bağımlı çalışan meslektaşların yaşadığı sorunlar da kurumsal yapılarda yer almaları nedeni ile bağımsızlık kazanacak ve yıllar içinde çözüme kavuşacaktır.

2. Mesleki Eğitimde Derinleşme

Şirket içi görev dağılımı ve uzmanlaşma sayesinde, meslek mensupları belirli alanlarda derinleşecek; odaların düzenlediği eğitimlere şirket temsilcileri ve uzmanlar katılarak daha nitelikli insan kaynağı yetişecektir. Eğitimlerin ücretli hale getirilmesiyle odalara da sürdürülebilir bir kaynak sağlanabilecektir.

3. Sosyal ve Ekonomik Güçlenme

Şirketlerin oluşturacağı fonlar sayesinde sosyal sorumluluk projeleri, lobi faaliyetleri ve mesleki dayanışma artacak; kamu ve özel sektör nezdinde meslek mensuplarına duyulan güven güçlenecektir. Karlı kurumlar; her türlü mali ve mesleki yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirecekler ortaklarına kar payı, huzur hakkı vereceklerdir, yine bu kurumlar finansmana kolay erişim sağlayabileceklerdir. Kurumların ve kurumsal kimliklerin oluşmasıyla birlikte meslektaşlarda gelişecektir.  

4. Mesleki Standartların Yükselmesi

Kurumsal yapılar içinde müşteri hizmetleri, hukuk, Ar-Ge, insan kaynakları ve kalite standartları birimlerinin kurulmasıyla mesleki standartlar yükselecek; odalar bu alanlarda eğitim ve vize sistemiyle katkı sunabilecektir. Denetim ve disiplin standartları otomatikman kurumsal kimlikle beraber oluşacaktır.  

5. Ünvan Karmaşasının Giderilmesi

Şirket ortaklığı, bireysel kimlikten ziyade kurumsal kimliği ön plana çıkaracak; bu da mesleki aidiyet, kurum aidiyeti ve sorumluluk bilincini artıracaktır. 

6. Teknolojiye Erişim

Kurumsal yapılar, teknolojik altyapıya daha uygun maliyetlerle erişebilecek; dijital dönüşüm daha hızlı ve etkin şekilde gerçekleşecektir.

7. Kayıt Dışılıkla Mücadele

Uzmanlaşmış şirket yapıları, müşterilerin kayıt dışı uygulamalarını tespit edip düzeltici adımlar atmalarını sağlayacak; böylece meslek camiası kayıt dışılıkla daha etkin mücadele edebilecektir. Vergi planlamaları da dahil olmak üzere, her türlü planlamalar yapılarak yasalar çerçevesinde verimlilik yükselecektir.

8. Vesayet Sorununun Aşılması

Sermaye gücüne sahip kurumsal yapılar, kamu kurumlarıyla ilişkilerde daha güçlü bir konumda olacak; vesayet sorunu azalmışsa da bu algı zamanla tamamen ortadan kalkacaktır.

9. Uzmanlık Alanlarının Gelişimi

Şirketler, personellerine uzmanlık eğitimleri sunarak her alanda yetkin kadrolar oluşturabilecek; bu da hizmet kalitesini artıracaktır. Uzmanlık alanlarına göre pazarda söz sahibi olabilecektirler.  

10. Mevzuatın Sadeleşmesi

Kurumsal yapılar tarafından hazırlanacak raporlar ve çalıştaylar sayesinde mevzuat sadeleşecek, angaryalar azaltılacak ve daha kolektif çözümler üretilecektir.

11. Stajyerler 

Belli bir güce erişmiş, kurumsal yapılar, imkanları sayesinde gençleri cezbedecektir. Bu sayede stajyer sirkülasyonu azalacak ve devamlılık sağlanacaktır.

Uygulama Modeli ve Gelecek Perspektifi

Kurumsallaşmanın getireceği faydalar yalnızca yukarıdaki başlıklarla sınırlı değildir. Şirket bünyelerinde kurulacak müşteri hizmetleri, sekreterya, finans, hukuk, insan kaynakları, bilişim ve eğitim birimleri sayesinde ortaklar bu alanlarda doğrudan uygulama imkânı bulacaktır. İç kontrol sistemleri ile sürdürülebilirlik sağlanacak, meslektaşların ekonomik ve sosyal gücü, özgüveni zamanla artacaktır.

Bağımsız denetim ve müşavirlik firmalarının sayısı artacak, bu firmalar zamanla hem denetim, hem de müşavirlik hizmetleri sunan çok yönlü yapılar haline gelecektir. Muhasebe ve denetim çatısı altında; uzmanlaşma, branşlaşma sağlanacak ve hatta unvanlarda sadeleşme de sağlanacaktır.  

Bir Hayal Kuralım

Tüm meslektaşlarımızın angaryalardan uzaklaştığı, hastalandığında işlerinin aksamadığı, yıllık izinlerini gönül rahatlığıyla kullandığı, mevzuat ve bilişim alanlarında zorlanmadığı bir meslek hayatı düşünün. Dijital dönüşümü hızlı bir şekilde uygulayan, kurumsal kimlikleri ön planda; finans, kamu kurumları, personeller, müşteriler nezdinde profesyonel ve cazibe merkezi olan mesleki şirketlerimizi düşünün. Karlı kurumsal yapılar sayesinde emeklerinin karşılıklarını aldıklarını, sosyal ve siyasal hayatta aktif rol aldıklarını vergi, sgk ve diğer yükümlülüklerini rahatça yerine getirdiklerini düşünün. Kurum içinde oluşacak fonlarla; dijitalleşmeye yatırım yapan, kurumsal yapıları, standartları güçlendiren ve hatta Meslektaşın hastalık ve ölümü halinde mirasçılarına iki-üç yıl daha, finansman desteği sağlayan şirketlerimizi düşünün. Bu hayallerimiz kurumsallaşma ile gerçekleşebilir, bunu başaran meslektaşlarımız mevcuttur. Hayalimizi birlik ve beraberlik içinde gerçeğe dönüştürelim.

Bu hayal, kurumsallaşma ile gerçeğe dönüşebilir.

Başlangıçta zorluklar yaşanabilir. Ancak şirket ortakları, mevcut müşterilerini sermaye olarak şirkete aktarabilir. İlk bir iki yıl bu gelirlerin %25 i mevcut mali müşavire verilebilir. Sistem oturtulana kadar, yeni müşteri kazandıran ortaklara ilk yıl için %25 prim verilebilir. Zamanla bu oran da sistemin olgunlaşmasıyla kaldırılabilir veya düşürülebilir. 

SONUÇ

Kurumsallaşma-Şirketleşme mesleğimizin geleceği için bir tercih değil, bir zorunluluktur. Müşterilerimize ve kamuya bu kadar bilgi ve hizmet üreten bir mesleğin bugün geldiği seviye çok yetersizdir. Mesleğin bireysel olarak yapılması zorlaşmıştır. Birlik, beraberlik ve ortak akılla, doğru stratejilerle sorunların çözümü gerçekleşecektir. Bu dönüşüm, sadece bireysel değil, toplumsal ve kurumsal düzeyde de mesleğimizi daha güçlü, saygın ve sürdürülebilir kılacaktır. 01/12/2025