SGK’DAN ŞİRKETLERE HİSSE DEVRİ İLE ORTAKLIKTAN ÇIKANLARIN

BİLDİRİLMESİNE İLİŞKİN CAN YAKAN SÜPRİZ CEZALAR

Geçen yazımızda SGK’dan şirketlere hisse devri ile ortak olanların bildirilmesine ilişkin can yakan sürpriz cezaları ele almış idik. Bu yazımızda 4/b (eski adı  bağ-kur)  sigortalılığının sona ermesi ve buna ilişkin bildirim konularını ve buna uymayanlara kesilen idari para cezalarını ela alacağım. Aşağıda açıklanan durumlarda 10 gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimini yapmayan şirket tüzel kişiliklerine bir asgari ücret (940.50 TL.) tutarında idari para cezası kesilmektedir.

İşverenlerin bu yeni cezalara maruz kalmamak için bu bildirim sürelerine dikkat etmeleri gerekmektedir. SGK’nın bu uygulamaları nedeniyle kestiği cezalara karşı yargı yoluna başvuranlar olmuştur. Yargı süreçleri devam etmekte olup sonuçlarını buradan sizlerle paylaşacağım.

4/B (Bağ-kur ) Sigortalılığın sona ermesi (5510 sayılı kanun)

MADDE 9- Kısa ve uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık;

3) (Değişik: 17/4/2008-5754/7 md.) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (3) numaralı alt bendi kapsamına girenlerden, şahıs şirketlerinden kolektif, adi komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortakları ve donatma iştiraki ortaklarının vergi mükellefiyetlerinin sona erdiği tarihten, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortaklarının, şirketin ticaret sicil memurluğundan kaydının silindiği tarihten, limited şirket ortaklarından hisselerinin tamamını devreden sigortalıların, hisse devrinin yapılmasına ortaklar kurulunca karar verildiği tarihten, anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortaklarının yönetim kurulu üyeliklerinin sona erdiği tarihten, iflas veya tasfiye durumu ile münfesih duruma düşen şirketler için ortağın talep etmesi halinde, mahkeme kararı ile iflasın, tasfiyenin açılmasına, ortaklar kurulu kararı ile tasfiyenin başlamasına veya şirketin münfesih duruma düşmesine karar verildiği, ortakların talepte bulunmaması halinde, mahkemece iflasın kapatılmasına karar verildiği, tasfiyesi sonuçlanan şirketlerin ortaklıklarının ise tasfiye kurulu kararının ticaret sicili memurluğunca tescil edildiği tarihten, itibaren sona erer.

(YAZIMIN İÇERİ NEDENİYLE 5510 SAYILI KANUN VE 2009/37 SAYILI GENELGEDEN SADECE ŞİRKET ORTAĞI VE YÖNETİM KURULU ÜYESİ OLANLARLA İLGİLİ BÖLÜM  DİKKATE ALINMIŞTIR.)

4/B (Bağ-kur) SİGORTALILIĞIN SONA ERMESİ VE BİLDİRİMİ

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi olanların sigortalılıkları bu faaliyetlerine son verdikleri tarih itibari ile sona erdirilecektir. Diğer taraftan, 1479 sayılı Kanunla sigortalılığın sona ermesi sigortalıların ilgili kurumlardan alacakları onaylı belgelerin Kuruma ibrazı ile yapılmakta iken 5510 sayılı Kanunla bu yükümlülük bunları bildiren kurumlara ya da şirket yetkilerine verilmiştir.

Şirket Ortaklarının Sigortalığının Sona Ermesi

a) Kollektif şirket, adi komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortakları ile donatma iştiraki ortaklarının sigortalılıkları vergi mükellefiyetlerinin bittiği tarihte sona erer, bu tarih vergi dairelerince ve sigortalılarca 10 gün içinde,

b) Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortaklarının sigortalılıkları bu görevlerinin bittiği tarihte sona erer, bu tarih şirket yetkililerince ve sigortalılarca 10 gün içinde,

c) Limited şirket, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortaklarının sigortalılıkları hisse devrine ilişkin alınan ortaklar kurulu kararı ile hissenin devrine ilişkin tanzim edilen noter devir sözleşmesinin ve devrin pay defterine işlendiği sayfanın birer suretlerinin birlikte ibraz edilmesi veya hisse devri ticaret sicil memurluğuna tescil edilmiş ise ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği nüshasının ibraz edilmesi kaydıyla ortaklar kurulu karar tarihi itibariyle sona erer, bu tarih, sigortalılar ve şirket yetkililerince,

on (10) gün içinde işten ayrılış bildirgesiyle Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilir.

Örnek 1- Kollektif şirket ortağı olan sigortalı (D)’nin 17/02/2009 tarihinde vergi mükellefiyeti sona ermiştir. Bu tarihin vergi dairesince 26/02/2009 tarihine kadar Kuruma bildirilmesi gerekmektedir.

Örnek 2- 03/11/2009 tarihli noter devir sözleşmesi ile limited şirket ortaklığından dolayı hissesinin tamamını devreden, devrin yapılmasına ortaklar kurulunun 16/11/2009 tarihinde muvafakat edildiğine dair kararın alındığı ve devrin pay defterine işlendiği tespit edilen (E)’nin sigortalılığı ortaklar kurulu karar tarihi olan 16/11/2009 tarihi itibariyle sona erdirilecek, karar tarihi şirket yetkilerince 25/11/2009 tarihine kadar (10 gün içinde karar tarihi dahil olarak) Kuruma bildirilecektir.

d) İflasın açılmasına mahkemece karar verilen şirket ortaklarının sigortalılıkları, sigortalının talebi halinde mahkemenin karar tarihinde, sigortalının talebinin olmaması halinde ise mahkemece iflasın kapatılmasına karar verildiği tarihte sona erer, bu tarih sigortalılar ve şirket yetkililerince, on gün içinde işten ayrılış bildirgesiyle Kuruma bildirilecektir.

Örnek- (F) limited şirketinin iflasına 17/06/2009 tarihinde mahkemece karar verilmiştir. Şirket ortağı sigortalı (B) söz konusu mahkeme kararını 22/06/2008 tarihinde Kuruma sigortalı işten ayrılış bildirgesi ile intikal ettirmiş olup sigortalılığı 17/06/2009 tarihi itibariyle sona erdirilecektir.

 Örnek- Yukarıdaki örnekte belirtilen şirketle ilgili olarak mahkemece, 17/06/2009 tarihinde iflasın açılmasına karar vermesini müteakip 21/12/2009 tarihinde bu defa iflasın kapatılmasına karar vermiştir. Sigortalılığının sonlandırılması için herhangi bir talepte bulunmayan sigortalı (F)’nin sigortalılığı 21/12/2009 tarihi itibariyle sona erdirilecektir.

e) Tasfiyenin açılmasına mahkemece karar verilen şirket ortaklarının sigortalılıkları, sigortalının talebi halinde mahkemenin karar tarihinde sona erer, bu tarih sigortalılarca, sigortalının talebinin olmaması halinde ise tasfiye kurulu kararının ticaret sicil memurluğunca tescil edildiği tarihte sona erer, bu tarih ticaret sicil memurluğunca ve sigortalılarca, on gün içinde işten ayrılış bildirgesiyle Kuruma bildirilecektir.

Örnek 1- (G) sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketi hakkında mahkemece 14/07/2009 tarihinde tasfiyesinin açılmasına karar verilmiş ve bu karar 20/07/2009 tarihinde Kurumumuz kayıtlarına intikal ettirilmiştir. Şirketin komandite ortağı sigortalı (C), sigortalılığının sona erdirmesi talebinde bulunması halinde sigortalılığı 14/07/2009 tarihinde sona erdirilecektir.

Örnek 2- Yukarıdaki örnekte belirtilen şirketin tasfiye kurulunca tasfiye işlemi sonuçlandırılarak ticaret sicil memurluğuna 02/11/2009 tarihinde tescil ettirilmiştir. Şirketin komandite ortağı tasfiye süresince sigortalılığının sonlandırılmasına ilişkin herhangi bir talepte bulunmadığından sigortalılığı 02/11/2009 tarihi itibariyle sona erdirilecektir.

f) Şirketin tasfiyesine ortaklar kurulu tarafından karar verilmesi durumunda, şirket ortaklarının sigortalılıkları; talebi halinde tasfiyenin başlanmasına karar verildiği tarihte, sigortalının talebinin olmaması halinde ise tasfiyenin sonuçlandığına ilişkin tasfiye kurulu kararının ticaret sicil memurluğuna tescil edildiği tarihte sona erer. Bu tarihler sigortalılarca ve ticaret sicil memurluklarınca on gün içinde işten ayrılış bildirgesiyle Kurumu bildirilecektir.

g) Münfesih duruma düşen şirketlerin ortaklarının sigortalılıkları, sigortalının talebi halinde şirketin münfesih duruma düştüğü tarih itibariyle sona erer, bu tarih sigortalılarca, sigortalının talebinin olmaması halinde münfesih duruma düşen şirketin tasfiyesinin sonuçlandığına dair tasfiye kurulu kararının ticaret sicil memurluğuna tescil edildiği tarihte sona erer, bu tarih, sigortalılarca ve ticaret sicil memurluklarınca, on gün içinde işten ayrılış bildirgesiyle Kurumu bildirilecektir.

          h) Mahkeme kararı ile iflasın, tasfiyenin açılmasına, ortaklar kurulu kararı ile tasfiyenin başlamasına veya münfesih duruma düşmesine karar verilen, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendinde belirtilen şirketlerin ortaklarından Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi çalışmaya başlayanların sigortalılıkları, çalışmaya başladıkları tarihte sona erer ve bu tarih sigortalılarca işten ayrılış bildirgesi ile Kuruma bildirilecektir.

ı) Şirket ortaklarının ortağı oldukları şirketin mahkeme kararı ile iflasın açılmasına tasfiyesine başlanılmasına ortaklar kurulu kararı ile tasfiyesine başlanılmasına veya münfesih duruma düştükleri tarih itibariyle talepleri halinde sigortalılıklarının sona ermesi ile ilgili hüküm 01/10/2008 tarihinden itibaren uygulamaya konulduğundan bu tarihten önce şirket ortağı olmaları nedeniyle sigortalılıkları başlayan ancak ortağı oldukları şirketin mahkeme kararı ile iflasın açılmasına, tasfiyesine başlanılmasına veya münfesih duruma düşmesine karar verildiği halde bu işlemleri 01/10/2008 tarihinden sonra da sonuçlanmayan şirketlerin ortaklarının talebi halinde de yukarıda belirtilen esaslar dahilinde işlem yapılacaktır.

Gelir Vergisi Mükellefi Olanların 4/B Sigortalılığının Sona Ermesi

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılanlardan ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanların sigortalılıkları mükellefiyetlerini gerektiren faaliyetlerine son verdikleri tarihte sona erer, bu tarih ilgili vergi dairelerince ve sigortalılarca on gün içinde sigortalı işten ayrılış bildirgesi ile Kuruma bildirilir.

Örnek-01/07/2001 tarihinde gerçek usulde vergi mükellefiyetine istinaden sigortalılığı başlatılan (A)’nın vergi mükellefiyeti 31/12/2008 tarihinde sona ermiş olup sigortalılığının sona ermesine ilişkin işten ayrılış bildirgesinin vergi dairesince 09/01/2009 tarihine kadar Kuruma bildirilmesi gerekmektedir.