Bilindiği üzere; 7571 sayılı Kanun uyarınca 2025, 2026 ve 2027 hesap dönem­lerinde enflasyon dü­zeltmesi uygulaması ertelendi. Bu ertele­meyle, enflasyon dü­zeltmesi şartlarının gerçekleşmediği dö­nemlerde uygulana­bilecek “vergisiz-sürekli yeni­den değerleme” imkanı tekrar mümkün hale geldi. Buna göre; özellikle enflasyon düzeltmesinin ertelendiği 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde, Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298 in­ci maddesinin (Ç) fıkrası uyarın­ca amortismana tabi iktisadi kıy­metler için (ihtiyari olarak-ver­gisiz) yeniden değerleme yapan firmalar mali ve vergisel açıdan ilave önemli avantajlar elde ede­bileceklerdir. 2025 yılı için uygu­lanacak yeniden değerleme oranı yüzde 25,49 olarak açıklanmıştır.

-2025 hesap dönemi ile bu döneme ilişkin geçici vergi dö­nemleri dâhil olmak üzere 2026 ve 2027 hesap dönemlerin­de (özel hesap dönemine tabi mü­kellefler için 2026, 2027 ve 2028 yıllarında sona eren hesap dö­nemleri itibarıyla), mükerrer 298 inci maddede yer alan şartların oluşup oluşmadığına bakılmak­sızın mali tablolar enflasyon dü­zeltmesine tabi tutulmayacaktır. Bu durumda, mükelleflerin geçici vergi dönem sonlarında amor­tismana tabi iktisadi kıymetlerini ve bunlara ait amortismanlarını 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (Ç) fıkrası kapsa­mında yeniden değerleyebilmele­ri mümkündür.

- Enflasyon düzeltmesi ya­pılmayacağı belirtilen dönem­ler (yetki kapsamında uzatılan dönemler dâhil), enflasyon dü­zeltmesi şartlarının gerçekleş­mediği dönem olarak değerlen­dirildiğinden; söz konusu dönem­lerde, Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298 inci maddesinin (Ç) fıkrası uyarınca amortis­mana tabi iktisadi kıymetler için yeniden değerleme yapıla­bilecektir. (2025 yılında yeniden değerleme oranı %25,49 olarak açıklanmıştır. Bu durumda 2025 yılında yapılacak yeniden değer­lemede kullanılacak oran %25,49 olacaktır) Ancak VUK mükerrer 298 inci maddesinin (Ç) fıkrasın­da yazılı istisnalar bu uygula­madan hariçtir.

-Bu madde hükümleri, geçi­ci 33 üncü maddenin dördüncü fıkrası kapsamında olan mükel­lefler (bankalar, 6361 sayılı Fi­nansal Kiralama, Faktoring, Fi­nansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında­ki şirketler, ödeme ve elektronik para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şir­ketleri, sermaye piyasası kurum­ları, sigorta ve reasürans şirket­leri, emeklilik şirketleri, tasfi­ye ve iflas hallerindeki şirketler, 233 sayılı Kamu İktisadi Teşeb­büsleri Hakkında Kanun Hük­münde Kararname kapsamında­ki iktisadi devlet teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşları) hak­kında da uygulanacaktır.

-Cumhurbaşkanı, bu kapsam­da belirlenen dönemleri, geçici vergi dönemleri dâhil olmak üze­re üç hesap dönemine kadar uzatmaya yetkilidir.

l Bu niteliklerini korudukları müddetçe, sat-kirala-geri al işle­mine veya kira sertifikası ihracı­na konu edilen iktisadi kıymet­ler ile iktisadi kıymetlerin alım, satım ve inşa işleri ile devamlı olarak uğraşanların bu amaçla aktiflerinde kayıtlı bulunan em­tia niteliğindeki kıymetler, han­gi hesapta izlendiği/kayıtlı ol­duğu önemli olmaksızın, 213 sa­yılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (Ç) fıkrası kapsa­mında yeniden değerlemeye tabi tutulamaz.

-Boş arazi ve arsalar gibi amortismana tabi olmayan iktisa­di kıymetler yeniden değerleme­ye tabi tutulamaz. Yeniden değer­lemenin yapılacağı dönem sonu itibarıyla aktife kayıtlı olmayan amortismana tabi iktisadi kıy­metler yeniden değerlemeye tabi tutulamaz.

-Yeniden değerlemenin ya­pılacağı hesap döneminde aktife dahil edilen amortismana tabi ik­tisadi kıymetler için yeniden de­ğerleme yapılamaz. Diğer bir ifa­de ile amortismana tabi iktisadi kıymetler için aktife dahil edil­dikleri hesap döneminde yeniden değerleme yapılamaz.

-Bu kapsamda, yapılmak­ta olan yatırımlar veya iktisadi kıymetlerin yatırım harcamala­rı yeniden değerlemeye tabi tu­tulamayacağı gibi, yatırımın ta­mamlanmasını müteakiben ilgi­li hesaba aktarılan amortismana tabi iktisadi kıymetin de aktifleş­tirildiği hesap döneminde yeni­den değerlemeye tabi tutulması imkânı bulunmamaktadır. Örne­ğin, inşa edilerek aktifleştirilen binaların, aktifleştirildikleri he­sap döneminde yeniden değer­lemeye tabi tutulması mümkün bulunmamakta olup, bu kapsam­daki binalar ancak aktifleştiril­dikleri hesap döneminden son­raki hesap dönemlerinde yeni­den değerlemeye tabi tutulabilir.

-Vergisiz Değer Artışı: Sü­rekli yeniden değerleme uygula­masında, hesaplanan değer artı­şı üzerinden herhangi bir vergi ödenmesi söz konusu değildir. Bu durum, %2 vergi ödenerek yapı­lan “Tek Seferlik Yeniden Değer­leme” (VUK Geçici 32) uygulama­sına göre en büyük avantajlardan biridir.

-Amortisman Giderlerinin Artması: İktisadi kıymetler ye­niden değerleme oranıyla güncel­lendiği için amortismanlar da bu yeni ve yüksek değerler üze­rinden ayrılmaya devam eder. Bu durum, firmanın amortis­man giderlerini artırarak vergi matrahının düşmesini ve dola­yısıyla vergi tasarrufu sağlanma­sını mümkün kılar.

-Özkaynak Yapısının Güç­lenmesi: Yeniden değerleme so­nucunda oluşan farklar, bilanço­nun pasifinde özel bir fon he­sabına (“522- M.D.V. Yeniden Değerleme Artışları”) kaydedi­lir. Bu işlem, firmanın özkaynak yapısını ve aktif büyüklüğünü güncel değerlere taşıyarak ma­li tabloların daha güçlü görünme­sini sağlar.

-Finansman Gider Kısıtla­masında Avantaj: Özkaynakla­rın değerinin artması, firmaların “finansman gider kısıtlaması” he­saplamalarında daha avantajlı ko­numa gelmesini sağlayarak vergi yükünü azaltabilir.

-Vergisiz Sermaye Artırımı İmkanı: Fon hesabında biriken tutarlar, istenildiği takdirde kıs­men veya tamamen sermayeye ilave edilebilir. Bu işlem bir kâr dağıtımı sayılmaz ve herhangi bir vergilemeye tabi tutulmadan iş­letmenin sermaye yapısının güç­lendirilmesine olanak tanır.

-Gerçek Değerlerle Rapor­lama: Enflasyon nedeniyle mali­yet bedeli düşük kalmış varlıklar, ilan edilen endeksler kullanılarak değerleme gününe taşınır. Böyle­ce işletme varlıklarının bilanço­da gerçeğe daha yakın değerler­le yer alması sağlanır.

-Yararlanabilecekler: Tam mükellefiyete tabi olan ve bilanço esasına göre defter tutan; kollek­tif, adi komandit, adi şirketler da­hil gelir ve kurumlar vergisi mü­kellefleri.

-Yararlanamayacaklar: Dar mükellefiyet esasında vergilendi­rilenler, işletme hesabı veya ser­best meslek kazanç defteri tutan­lar, kayıtlarını Türk Lirası dışında bir para birimiyle tutanlar, mün­hasıran altın ve gümüş imalatı/sa­tımı ile iştigal edenler.

Hesaplanan değer artışı, bi­lançonun pasifinde “522- M.D.V. Yeniden Değerleme Artışla­rı” gibi özel bir fon hesabına alı­nır. Bu fon hesabı sermayeye ilave edilebilir ve bu işlem kar dağıtımı sayılmaz. Ancak fonun sermayeye ilave dışında başka bir hesaba nakledilmesi veya iş­letmeden çekilmesi (tasfiye da­hil) durumunda vergilendirme yapılır.

2025 için, enflasyon düzelt­mesi yapılmış 31/12/2024 tarih­li bilançodaki değerleri yeniden değerlemeye esas alınır. Amor­tismanın geçmiş yıllarda eksik ayrılmış veya hiç ayrılmamış ol­ması durumunda, değerleme ya­pılırken amortismanlar tam ay­rılmış varsayılır. Hesap dönemi içinde aktife giren/yeni alınan iktisadi kıymetler için o yıl ye­niden değerleme yapılamaz. Aktifleştirilen yıla ait kur farkı ve faizler kapsama girerken, sonraki yıllarda maliyete eklenenler de­ğerleme dışı tutulmalıdır.

Sonuç olarak; Enflasyon dü­zeltmesi uygulamadan kaldırıl­dıktan sonra getirilmiş bulunan ve bazı varlıkların yeniden de­ğerlemeye tabi tutulması uygu­laması işletmeler için çok önemli vergi ve mali avantajlar sunacak­tır. Varlıkların tamamı veya bir kısmı için ihtiyari bir uygulama olup, seçimlik bir haktır. Özellik­le, 31/12/2025 dönemi hesapla­rı kapatılırken, son geçici ver­gi dönemi ve kurumlar vergisi beyan dönemleri ile ilgili, işlet­melerin birçok avantajı kaybet­memesi adına bu uygulamadan yararlanmaları önemlidir.(Dünya)