Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Yeşil Pasaport Girişimleri ve Gelinen Nokta
Erhan Yaşar - SMMM
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik (SMMM) mesleği; vergi sisteminin sağlıklı işlemesi, kayıt dışı ekonomiyle mücadele, kamu gelirlerinin güvence altına alınması ve işletmelerin sürdürülebilirliği açısından stratejik bir kamusal fonksiyon icra etmektedir. Bu yönüyle SMMM’ler yalnızca mükelleflerin değil, doğrudan devletin mali disiplininin de paydaşlarıdır.
Bu gerçeklikten hareketle, uzun yıllardır meslek camiasında SMMM’lere Yeşil Pasaport (Hususi Damgalı Pasaport) verilmesi yönünde haklı bir talep gündeme gelmektedir.
Yeşil Pasaport Talebinin Gerekçeleri
SMMM’lerin Yeşil Pasaport talebi, bir ayrıcalık beklentisinden ziyade, mesleğin kamusal niteliğiyle doğrudan bağlantılıdır. Bu talebin başlıca gerekçeleri şunlardır:
•Kamu adına yürütülen görevler: Vergi beyannameleri, mali tablolar, denetim ve raporlama süreçleri fiilen kamu adına yapılmaktadır.
•Uluslararası mesleki faaliyetler: Küreselleşen ekonomi, uluslararası denetim, finans, yatırım ve mesleki eğitim faaliyetlerini zorunlu kılmaktadır.
•Kamu meslekleriyle eşitsizlik: Benzer kamusal sorumluluklar taşıyan bazı meslek gruplarının Yeşil Pasaport hakkına sahip olması, SMMM’ler açısından haklı bir eşitsizlik algısı yaratmaktadır.
•Mesleki itibar ve temsil: Uluslararası platformlarda mesleğin temsil gücünün artırılması, ülke ekonomisinin de lehinedir.
Yürütülen Girişimler
SMMM’lerin Yeşil Pasaport talebi, münferit değil; kurumsal ve uzun soluklu bir mücadele sürecinin ürünüdür. Bu kapsamda:
•TÜRMOB ve bağlı odalar tarafından çeşitli dönemlerde raporlar hazırlanmış, talepler ilgili bakanlıklara iletilmiştir.
•TBMM nezdinde milletvekilleri aracılığıyla soru önergeleri ve kanun teklifi girişimleri gündeme getirilmiştir.
•Meslek örgütleri tarafından basın açıklamaları, çalıştaylar ve kamuoyu bilgilendirmeleri yapılmıştır.
•Sosyal medya ve mesleki yayınlar aracılığıyla toplumsal farkındalık oluşturulmaya çalışılmıştır.
Hukuki ve İdari Engeller
Ancak bugüne kadar yapılan girişimler, somut bir sonuca ulaşamamıştır. Bunun temel nedenleri şu şekilde özetlenebilir:
•Yeşil Pasaport kapsamının dar yorumlanması: Mevzuatta Yeşil Pasaport hakkı ağırlıklı olarak kamu görevlileri ve belirli unvanlarla sınırlı tutulmaktadır.
•Mesleğin serbest statüsü: SMMM’lerin “serbest meslek mensubu” olmaları, kamusal fonksiyonlarına rağmen idari bakış açısında dezavantaj yaratmaktadır.
•Siyasi irade eksikliği: Konu zaman zaman gündeme gelse de kalıcı bir siyasi sahiplenme sağlanamamıştır.
Gelinen Nokta ve Mevcut Durum
Bugün itibarıyla SMMM’lere Yeşil Pasaport tanınmasına ilişkin yürürlükte bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Yapılan girişimler henüz sonuçlanmamış, talepler çoğunlukla değerlendirme aşamasında kalmıştır.
Ancak bu durum, talebin haksız olduğu anlamına gelmemektedir. Aksine; mesleğin artan yükü, sorumlulukları ve kamusal etkisi dikkate alındığında, bu talep her geçen gün daha da meşru hale gelmektedir.
Değerlendirme ve Geleceğe Bakış
SMMM’lerin Yeşil Pasaport talebi, bireysel bir menfaat değil; mesleğin kurumsal statüsünün tanınması talebidir. Bu konu:
•Meslek örgütleri tarafından ortak ve kararlı bir duruşla,
•Siyasi ve hukuki zemini güçlendirilerek,
•Kamuoyuna doğru ve sade bir dille anlatılarak
yeniden ve daha güçlü şekilde gündeme taşınmalıdır.
Yeşil Pasaport meselesi, yalnızca bir seyahat kolaylığı değil; mali müşavirlik mesleğine verilen değerin somut bir göstergesi olacaktır.