Şirketler borca batıklıkta 2025’e kadar rahat
13 Kasım 2023 Pazartesi
Son üç yılda pandemi ve kur kriziyle karşı karşıya kalan şirketler finansal açıdan zor dönemlerden geçiyor. . . . .
Şirketler borca batıklıkta 2025’e kadar rahat
SERBEST KÜRSÜ

Şirketler borca batıklıkta 2025’e kadar rahat

Nusret AYYILDIZ
Bağımsız Denetçi – Kamu Gözetimi Kurumu Eski Uzmanı

Son üç yılda pandemi ve kur kriziyle karşı karşıya kalan şirketler finansal açıdan zor dönemlerden geçiyor. Halka açık şirketlerimizde de durum farksız. Hal böyleyken şirketlerin büyük çoğunluğu açısından Türk Ticaret Kanunun (TTK) 376’ncı maddesi kapsamındaki borca batıklık durumu gündemimizdeki yerini koruyor. Özellikle içinde bulunduğumuz bu enflasyonist ortamda şirketlerin özkaynaklarındaki aşınma da bu kötü durumu gün geçtikçe derinleştiriyor.

Neyse ki Ticaret Bakanlığı 2018 yılında olduğu gibi yine şirketlerin yardım çağrısına karşılık verdi. Bakanlık TTK’nın 376’ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ’de değişikliğe gitti ve şirketlere 01.01.2025 tarihine kadar derin bir nefes aldırdı.

Bu yazımızda ilgili düzenlemeyi ve düzenlemenin şirketlerimizin süreklilik varsayımına etkilerini ele almaya çalışalım.

Nedir Borca Batıklık Durumu?

Genel anlamda şirketlerin sermayesi ile kanuni yedek akçeleri toplamının üç de ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kalması durumundaki karşılaşılan riski ifade eder.

Düzenleme Ne Getiriyor?

Düzenleme borca batık olup olmadığını değerlendiren şirketlerin yabancı para cinsinden yükümlülüklerinden doğan kur farkı zararlarının gerçekleşmeyen kısımlarının tamamının 2025 yılına kadar değerlendirmeye tabi tutulmamasını ele alıyor.

Özetle gerçekleşmemiş olmasına rağmen yıl sonu kur değerlemeleri kapsamında gider olarak finansal tablolara yansıtılan kur farkı zararlarının dönem karından indirilmesi sonucunda özkaynakta yaratılan pozitif etkiyle birlikte şirketin borca batık olup olmadığını yeniden değerlendirmesi anlamını taşıyor.

Bunun yanı sıra Şirketler 2020 ve 2021 yıllarında tahakkuk eden kira giderleri, amortisman giderleri ve personel giderlerinin de toplamının yarısını yine borca batıklık değerlendirmesi dışında bırakabilecekler.

Düzenlemeden Faydalanan Şirket Muhasebe Kayıtlarında Bir Değişiklik Yapacak mı?

Elbette hayır.

Borca batıklık hesabında düzenlemeden faydalanacak şirketlerin gerçekleşmemiş kur farklarını ve diğer giderleri muhasebe kayıtlarında göstermeleri gerekiyormuş gibi yanlış bir algı söz konusu.

Bu kapsamda yapılan hesaplamalar ve değerlendirmeler muhasebe kayıtlarına yansıtılmadan ayrı birer çalışma olarak ele alınarak borca batıklığın değerlendirilmesi gerecek.

Hangi Finansal Tablolar Esas Alınacak?

Eğer şirket TTK kapsamında bağımsız denetime tabi bir şirket ise borca batıklığın bağımsız denetimden geçmiş finansal tablolar üzerinden değerlendirilmesi gerekecek.

VUK Yeniden Değerlemeleri ve Af Kapsamında Yaratılan Özkaynakların Durumu?

Vergi bilançolarında yer verilen ve çeşitli kanunlarda sunulan vergisel avantajlardan faydalanılarak yaratılan özkaynak bakiyelerini bağımsız denetimden geçmiş finansallarda çoğunlukla göremiyoruz. Özellikle vergi otoritesine sunulan finansal tablolarda yeniden değerleme kapsamında yaratılan özkaynak bakiyelerinin bağımsız denetimden geçmiş finansal tablolarda iptalinin sağlanması gerekiyor. Böyle bir durumda VUK finansallarının bağımsız denetimden geçmiş finansallara göre daha güçlü bir özkaynak yapısında olması mümkün.

Ancak hangi finansalların güçlü olduğundan bağımsız olarak bağımsız denetime tabi olan şirketlerin TTK’nın 376’ncı maddesi uyarınca yapacakları değerlendirmelerin bağımsız denetimden geçmiş finansal tablolara göre yapılması gerektiğinden çoğunlukla ilgili özkaynak kalemlerinin değerlendirmeye tabi tutulmaması gerekecek.

Borca Batıklığın Bağımsız Denetime Tabi Finansallara Etkisi

Bağımsız denetimde borca batıklık değerlendirmesinin yapılabilmesi için öncelikle ele alınması ve değerlendirilmesi gereken kavram işletmenin sürekliliği kavramı olacaktır.

İşletmenin Sürekliliği

Şirketler bağımsız denetime tabi olacak finansalları hazırlarken işletmenin sürekliliği varsayımına göre hazırlamakla, bağımsız denetçiler ise bu varsayımın geçerli olup olmadığına ilişkin kanıt elde etmekle yükümlü.

Peki nedir bu süreklilik varsayımı?

Şirketin en azından bir hesap dönemi (12 aylık süre) faaliyetlerini sürdüreceği varsayımına dayanır süreklilik kavramı.

TTK 376’ncı Maddesinin Sürekliliğe Etkisi

Borca batıklık durumuyla karşı karşıya kalan bir şirketin süreklilik varsayımının ciddi risk altında olduğunu söylemek hiç de yanlış olmayacaktır.

Böyle bir durumda şirket tarafından riskin nasıl ele alındığı ve açıklandığı son derece önemli. Gerçekleşmemiş kur farklarının iptalinden sonra borca batıklık riski ortadan kalkan şirketin Süreklilikle ilgili dipnotta bu durumu ele alması ve açıklaması kâfi olacaktır.

Bağımsız Denetçinin ise şirketin yapmış olduğu hesaplamanın ve açıklamanın doğru ve geçerli olduğuna kanaat getirmesi ve görüşünde “İşletmenin Sürekliliğiyle İlgili Belirsizlik” başlığını ekleyerek ilgili dipnota dikkat çekmesi yeterli olacaktır.

Bazı hallerde ise gerçekleşmemiş kur farklarının iptal edilmesi de yeterli olmayabilir. Bu gibi durumlarda şirketin özkaynak yapısını nasıl güçlendireceği ve karlılığını nasıl arttıracağı yönünde bir projeksiyon oluşturması kaçınılmaz olacaktır. Bağımsız denetçi ise söz konusu projeksiyonun makul olup olmadığını kontrol etmekle yükümlü olacaktır. (Ekonomim)
REKLAM ALANI
6- İç Ticaret Genel Müdürlüğü Ticaret Uzmanı Serdal Yeğen; Meslek Mensuplarından Gelen Soruları Yanıtladıktan Sonra Moderatör İstanbul SMMM Odası Başkan Yardımcısı Mahmut Şahin Katılımcılara ve Konuklara Teşekkür Ederek Bir Daha ki Etkinliklerde Buluşmak Üzere Semineri Sonlandırdı.
REKLAM ALANI
İş sözleşmesi feshedilmeden önce ihtiyari arabuluculuk ile sözleşmenin sonlandırılması fesih gibi değil, ikale sözleşmesi gibi . . . . . .
3201 sayılı Kanun’a göre Türk vatandaşları ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin . . .
SPK ya tabii şirketlerin dahi Bilançoları zaman zaman ek süre ile tamamlanmaktadır.
Vergi yasalarında kapsamlı değişiklik içeren ancak henüz Meclis’e sunulmayan yasa teklifinde yer alacak olan “ticari kazanç elde eden . . . . .
Milli Savunma Bakanlığı, 2024 yılının ikinci yarısı için bedelli askerlik tutarını 217 bin 871 TL olarak belirledi.
Özel sektör işçi ve işveren tarafını ilgilen­diren kıdem tazminatında yaşanan so­runlar, son 20 yılda neredeyse dört yılda bir hükümet . . . . .
Bilindiği üzere, vergi kanunları hükümleri uyarınca 31.12.2023 tarihli bilançolar enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş olup . . . .
YÖK Başkanı Erol Özvar, devlet üniversitelerindeki ikinci öğretim programlarının kapatıldığını açıkladı.
Siz sahiden enflasyonun düşürülebileceğine inanıyor musunuz? Uzun süredir yaptığım saha ziyaretlerinde, yurt gezilerinde, organize sanayi . . . .
Türkiye yeni vergi kanununa kilitlenmişken torbadan başka bir şey çıktı. AK Parti Meclis grubuna 5 Temmuz 2024 tarihinde bir kanun teklifi sunuldu.
Bu köşede zaman zaman, yorumda sınırla, kanunlarda yer alan şekli şartların esası ne ölçüde etkilediğiyle ilgili makaleler yazıyorum.
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) düzenleme hazırlıkları süren. . . . . .
9. Yargı Paketi nihayet Meclise sunuldu. Son yılların yasama pratiğine bakıldığında, iktidar kanadından gelen torba kanun tekliflerinin hızla . . .
Tüketicilerin konut kiralarında yaşadıkları artış oranı, tespit ve tahliye davalarının bir çığ gibi büyüdüğü son yıllarda artış oranının %25 ile . . .
Ülkemizde 01.10.2028 tarihine kadar sosyal güvenlik alanında üç ayrı kanun ve uygulaması bulunmakta idi. 1)14.07.1965 tarihinde 657 . . . .
Son bir aydır, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan vergi paketini tartışıyoruz. Tartışmaya, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından . . . .
Hazine ve Maliye Bakanlığının üzerinde çalıştığı ve yakın zamanda TBMM gündemine alınması beklenen vergi paketinin en önemli . . . . .
Devletlerin en önemli varlık sebebi kendisini meydana getiren kişilerin belirli ortak değerler temelinde homojen, uyumlu, huzur ve barış . . . . .