Sosyal güvencen yoksa yaşam zor!
Özlem KARAHAN
Sanal Alem Müfettişi
Sosyal güvencesi olmayan bir vatandaş için yaşam çok zor. Günümüz koşullarında enflasyon yüzünden, özellikle metropol kentlerde barınma ve beslenme sorunları artarak devam ediyor. Hiçbir ekonomik gücü olmayan vatandaş bu giderleri nasıl karşılayacak?
Bu noktada sosyal devlet güvencesi akla geliyor. Gençliğinde çalışıp kendi ihtiyaçlarını karşılayacak kadar kazanan bir insan için de bu ekonomik darboğazda, yaşam gittikçe ağırlaşıyor.
Gençler bir nebze de olsa daha dinamik ve dirençli olabiliyor fakat belirli bir yaş üstü insanlar için bu durum çok zor. Özellikle 60 yaş üstü ve hiçbir sosyal güvencesi olmayan bir vatandaş, hayata nasıl tutunacak? Belirli bir düzeyde geliri, bir evi de yoksa nasıl yaşayacak? Bu ekonomik sıkıntılar ve her geçen gün fiyatları artan temel gıda ürünlerine de ulaşamaz ise ne yiyecek, ne içecek? Hiç düşünülüyor mu?
Vatandaş, 65 yaş aylığı ile geçinemiyor!
Bir arkadaşımın annesi 65 yaş üstü ve hiçbir sosyal güvencesi yok. Yaşamı boyunca da hiçbir güvencesi olmamış. Bir işte çalışmamış. Herhangi bir yerden geliri de yok. Kirayı da ödeyecek gücü olmadığından, bir apartmanda, kapıcı dairesinin bir bölümünde yaşamına devam ediyor. Devletin bu yıl için kendisine ödediği 65 yaş aylığı olan, 6 bin 393 lirayla yaşam mücadelesi veriyor. Üç çocuğu var. Onların emekli maaşları var ama evleri yok. Çocukları da kıt kanaat geçiniyorlar. Az da olsa kendilerine dahi yetmeyen maaşlarından kesip annelerine destek olmaya çalışıyorlar.
Sosyal güvence ile güvende hissedebilmek
Benim de bir yakınım 65 yaşına varamadan, hayata gözlerini yumdu. Hiçbir sosyal güvencesi yoktu. Birçok iş yerinde çalışmıştı. Çalıştığı yerlerde sigortasının ödenmediğini yıllar sonra öğrendik. Hemen isteğe bağlı sigorta yaptırdık. Malulen emekli olması için uğraştık fakat geçen yıl yayımlanan, 15 Ocak tarihli Genelge ile Sağlık Kurulu raporuyla çalışma gücü kaybına göre oran verilmesi kararlaştırıldığından, heyete girdi. Yakınıma, çalışabilir raporu verilmişti. Oysa ki bir adım dahi atacak gücü yoktu. Nasıl çalışabilirdi?
65 yaş aylığı alan vatandaş; asgari ücretin de en düşük emekli aylığının da üçte biri kadar bile para alamazken bu hayat pahalılığında yaşam mücadelesi veriyor. Benim yakınım da adım atarken zorlanmasına rağmen çalışabilir raporu nasıl veriliyor?
Çaresizlik değil, çare olabilmek!
60-65 yaş ve üzeri, gelir düzeyi düşük ve sosyal güvencesi olmayan insanlar için, yaşamını idame ettirecek, devlet destekli bir ekonomik güvence sağlanamaz mı?
Vatandaşların sosyal ve ekonomik gelir düzeyini güvence altına alacak düzenlemeler öncelikli olarak yapılabilmeli, yasal zeminde adımlar atılabilmeli.
Bahsettiğim, 65 yaş üzeri kadının barınma sorunu da vatandaşların düşünmesiyle çözülmemeli. Vatandaşa temel asgari düzeyde yaşam standardı sağlanabilseydi, 64 yaşında hayata veda eden yakınım da belki sağlıklı bir yaşam sürebilecekti. Çözüm, hayattayken bulunabilirdi. Mümkündü. Sizce? (Ekonomim)