Suç işleyerek elde edilen gelirler vergilendirilir mi?
13 Kasım 2023 Pazartesi
Son iki aydır, lüks ve şatafat içinde yaşayan Instagram fenomenleri üzerinden başlayan tartışma ve gündem ciddi bir farkındalığa neden oldu.
Suç işleyerek elde edilen gelirler vergilendirilir mi?
Suç işleyerek elde edilen gelirler vergilendirilir mi?

Nedim Türkmen - (Sözcü)

Son iki aydır, lüks ve şatafat içinde yaşayan Instagram fenomenleri üzerinden başlayan tartışma ve gündem ciddi bir farkındalığa neden oldu. Bu kadar çok para kazanıyorlar ise devlete yüksek vergi ödemeleri gerekir. ‘Ödedikleri vergiler açıklansın' ile başlayan tartışma, yapılan operasyonlar ile sahte fatura düzenleme ve kullanma suçu ile suç gelirlerinin aklanması suçlamasına ve tutuklanma ile sonuçlanan bir noktaya geldi. Vatandaşlarımızın “gelir var ise vergi de ödenmelidir“ düşüncesiyle konuya yaklaşımı, bundan sonrası için umut verici bir gelişme.

Ülkemizde vergi sistemi; “parayı” değil, “malı” takip ediyor. Devlet, vatandaşına “Nereden buldun?”, “Nasıl kazandın?”, “Elde edilen kazanç ile ilgili vergi ödedin mi?” sorularını yasal düzenleme olmadığı için soramıyor. Bundan önce çıkartılan “Varlık Barışı” ve “Matrah Artırımı” düzenlemelerinden de yararlanılmış ise bu tür kazanç elde edenler, ceza yargılaması hariç tam dokunulmazlık da elde etmiş oluyorlar.

Bugün uyuşturucu, sahte fatura düzenleme, tefecilik, göçmen kaçakçılığı ve yasa dışı bahis gibi kanunlar ile yasak edilmiş faaliyetlerden elde edilen kazançların, vergilendirilip vergilendirilmeyeceği konusunu sizlerin dikkatine sunacağım.

VERGİ VAR

Kanunların suç saydığı fiilleri işleyerek, elde edilen kazancın vergilendirilebileceği düşüncesinin ortaya atılmasının dayanağı, “vergilemede adalet” ilkesidir. Bu ilke, vergilendirmede genellik ve eşitlik ilkelerinin uygulanması ile hayat bulacaktır. Yasaklanmış bir faaliyeti gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişiyi, vergi kanunları açısından vergilendirmemek; bu kişileri korumak ve bu tür kazançlara istisna tanımak olacaktır. Ayrıca belirlenmiş yasal sınırlar içinde faaliyette bulunan kişilerin, yasa dışı faaliyetler ile gelir elde ettiğinde vergi ödemeyeceği anlayışı ile bu tür yasa dışı faaliyetlere yönelimi artacak ve toplumun vergi ahlakının da bozulmasına neden olacaktır.

Vergi Usul Kanunu'nun 9'uncu maddesinin ikinci fıkrasında; “Vergiyi doğuran olayın kanunlarla yasak edilmiş bulunması, mükellefiyeti ve vergi sorumluluğunu kaldırmaz” hükmü yer almaktadır. Vergi tarhiyatı için, vergilendirilecek eylem ve işlemlerin yasal olması ile ceza kanunlarına göre bir suçun konusunu oluşturması veya diğer hukuk kuralları tarafından yasaklanmış olması arasında herhangi bir farklılık söz konusu değildir.

Kanunlar ile yasaklanmış bir faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilerin vergilendirilebilmesi için, aynı yasal sınırlar içinde faaliyette bulunan diğer gerçek ve tüzel kişilerde olduğu gibi, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü gerekir. Herhangi bir vergi alacağının doğması için, vergiyi doğuran olayın vuku bulması şarttır.

Vergilendirmeye itiraz var!

Konusu suç olan veya kabahat teşkil eden bir fiil sebebiyle elde edilen gelirin vergilendirilmesi konusuna çeşitli eleştiriler yapılmaktadır.

Kanunla yasaklanmış fiillerden elde edilen kazançların vergilendirilmesinin, bu tür kazançların aklandığı gibi bir izlenim ortaya çıkardığı iddia edilmektedir. Ceza Hukuku anlamında yapılması gereken cezalandırma yapıldığı için, aklama iddiası çok zorlama bir yorumdur. İkinci eleştiri, bu tür kazançlar hakkında kazanç müsaderesi veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi tedbirinin uygulanması halinde, gerçekten bir kazanç elde etmeden vergi ödemeyi gerektiren durumların ortaya çıktığı konusudur. Bu husus caydırıcılık açısından faydalı gibi görünse de, vergiyi bir tür caydırıcılık unsuru olarak görmenin doğru olmadığı ileri sürülmektedir. 

Suç işlemiş bile olsa, bir kişi hakkında müsadere veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi neticesinde iktisadi bir kazanç olmadan vergilendirme yapılmasının, vergi adaletine ve mülkiyet hakkına aykırı olduğu, zira ekonomik yaklaşım ilkesi gereği duruma iktisadi açıdan bakılırsa, kazanç müsaderesine veya mülkiyetin kamuya geçirilmesine tabi tutulan bir gelirin ortadan kalktığı ve vergilendirilecek bir kazanç olmadığını görmek gerekir denilmektedir. Kazanç müsaderesi ile suç işlemenin, kazanç kaynağı olarak görülmesinin önüne geçilmeye çalışılırken, diğer taraftan suçtan kaynaklanan gelirlerin kişinin kazancı olarak vergiye tabi tutulması, verginin suçtan elde edilen gelirin içinden alınması hususu dikkate alındığında; suçtan elde edilen gelirlerin müsadere edilmesi sonucu suçluların tasarrufundan çıkması ve tamamen devletin hüküm ve tasarrufu altına girmesi neticesinde, suçluların tasarrufunda üzerinden vergi alınacak ekonomik bir değer de kalmamaktadır denilmektedir.

Bu itiraz ve eleştiriler kanun koyucu tarafından dikkate alınmamış ki Türk Ceza Kanunu'nun 235. maddesinde düzenlenen “ihaleye fesat karıştırma” suçu sonucunda elde edilen kazanç, Türk Ceza Kanunu'nun 55. maddesine göre müsadere edilmekte, hem de Gelir Vergisi Kanunu'nun 82/2. maddesi uyarınca “arızi kazanç” olarak nitelendirilerek gelir vergisine tabi tutulmaktadır.

UYGULAMA YERLEŞMİŞ

Kanunlarla yasaklanmış faaliyetlerden elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi, çok doğru bir uygulamadır. Gelirin ve kazancın olduğu her durumda vergi alınmalıdır. Uygulamada ufak tefek sorunlar yaşanabilir. Ancak uygulama artık yerleşmiş durumda. Sahte fatura düzenlemiş iseniz, hakkınızda düzenlediğiniz fatura toplamının %2'si komisyon geliriniz olarak dikkate alınarak; 3 kat vergi ziyaı cezası ile birlikte hem Gelir ya da Kurumlar Vergisi ve Katma Değer Vergisi tarhiyatı yapılır. Ayrıca, Asliye Ceza Mahkemesi'nde 3 yıldan 8 yıla kadar hapis cezası istemi ile yargılanırsınız. Keza, tefeciliğin ve pos tefeciliğinin vergilendirilmesinde de problem yok. Diğer suçlardan elde edilen gelirler ile ilgili olarak da önce vergi tarhiyatı yapılır ve müsadere edilen mal paraya çevrildiğinde, önce vergi dairesine olan borç ödenir. Fona devredilen bankalar ile ilgili varlık satışı nedeniyle elde edilen paralar da Bankalar Kanunu uyarınca böyle yapılmaktadır.

Yıllar yıllar önce Kapadokya bölgesinde fuhuş ile mücadele etmekte zorlanan Emniyet Müdürü, tek çare vergi denetimi demiş ve Maliye'yi göreve davet etmişti! Hatırlatırım.
REKLAM ALANI
6- İç Ticaret Genel Müdürlüğü Ticaret Uzmanı Serdal Yeğen; Meslek Mensuplarından Gelen Soruları Yanıtladıktan Sonra Moderatör İstanbul SMMM Odası Başkan Yardımcısı Mahmut Şahin Katılımcılara ve Konuklara Teşekkür Ederek Bir Daha ki Etkinliklerde Buluşmak Üzere Semineri Sonlandırdı.
REKLAM ALANI
İş sözleşmesi feshedilmeden önce ihtiyari arabuluculuk ile sözleşmenin sonlandırılması fesih gibi değil, ikale sözleşmesi gibi . . . . . .
3201 sayılı Kanun’a göre Türk vatandaşları ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin . . .
SPK ya tabii şirketlerin dahi Bilançoları zaman zaman ek süre ile tamamlanmaktadır.
Vergi yasalarında kapsamlı değişiklik içeren ancak henüz Meclis’e sunulmayan yasa teklifinde yer alacak olan “ticari kazanç elde eden . . . . .
Milli Savunma Bakanlığı, 2024 yılının ikinci yarısı için bedelli askerlik tutarını 217 bin 871 TL olarak belirledi.
Özel sektör işçi ve işveren tarafını ilgilen­diren kıdem tazminatında yaşanan so­runlar, son 20 yılda neredeyse dört yılda bir hükümet . . . . .
Bilindiği üzere, vergi kanunları hükümleri uyarınca 31.12.2023 tarihli bilançolar enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş olup . . . .
YÖK Başkanı Erol Özvar, devlet üniversitelerindeki ikinci öğretim programlarının kapatıldığını açıkladı.
Siz sahiden enflasyonun düşürülebileceğine inanıyor musunuz? Uzun süredir yaptığım saha ziyaretlerinde, yurt gezilerinde, organize sanayi . . . .
Türkiye yeni vergi kanununa kilitlenmişken torbadan başka bir şey çıktı. AK Parti Meclis grubuna 5 Temmuz 2024 tarihinde bir kanun teklifi sunuldu.
Bu köşede zaman zaman, yorumda sınırla, kanunlarda yer alan şekli şartların esası ne ölçüde etkilediğiyle ilgili makaleler yazıyorum.
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) düzenleme hazırlıkları süren. . . . . .
9. Yargı Paketi nihayet Meclise sunuldu. Son yılların yasama pratiğine bakıldığında, iktidar kanadından gelen torba kanun tekliflerinin hızla . . .
Tüketicilerin konut kiralarında yaşadıkları artış oranı, tespit ve tahliye davalarının bir çığ gibi büyüdüğü son yıllarda artış oranının %25 ile . . .
Ülkemizde 01.10.2028 tarihine kadar sosyal güvenlik alanında üç ayrı kanun ve uygulaması bulunmakta idi. 1)14.07.1965 tarihinde 657 . . . .
Son bir aydır, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan vergi paketini tartışıyoruz. Tartışmaya, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından . . . .
Hazine ve Maliye Bakanlığının üzerinde çalıştığı ve yakın zamanda TBMM gündemine alınması beklenen vergi paketinin en önemli . . . . .
Devletlerin en önemli varlık sebebi kendisini meydana getiren kişilerin belirli ortak değerler temelinde homojen, uyumlu, huzur ve barış . . . . .