Ticaret Kanunu’nda özel hükümler
08 Şubat 2021 Pazartesi
Türk Ticaret Kanunu’nun 139’uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca “Sermayesiyle kanuni yedek akçeleri toplamının yarısını zararla
Ticaret Kanunu’nda özel hükümler
BİZE GÖRE

Ticaret Kanunu’nda özel hükümler

Veysi SEVİĞ
veysisevig@gmail.com

Türk Ticaret Kanunu’nun 139’uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca “Sermayesiyle kanuni yedek akçeleri toplamının yarısını zararla kaybolan veya borca batık durumunda bulunan bir şirket, kaybolan sermayeyi veya gerekiyorsa borca batıklık durumunu karşılayabilecek tutarda serbestçe, tasarruf edilebilen özvarlığa sahip bulunan bir şirket ile birleşebilir.” Bu bağlamda yukarıda belirtilen şartın gerçekleşmiş olduğunu ispatlayan belgelerin devir alan şirket merkezinin bulunduğu yerin “Ticaret Sicili Müdürlüğü’ne” sunulması zorunludur.

Ayrıca ortaklık payının ve haklarının korunması açısından söz konusu Kanun’un 140’ıncı maddesi gereği olarak;

1) Devrolunan şirketin ortaklarının, mevcut ortaklık paylarını ve haklarını karşılayacak değerde, devralan şirketin payları ve hakları üzerinde istemde bulunma hakları vardır. Bu istem hakkı, birleşmeye katılan şirketlerin mal varlıklarının değeri, oy haklarının dağılımı ve önem taşıyan diğer hususlar dikkate alınarak hesaplanır.

2) Ortaklık paylarının değişim oranları belirlenirken, devrolunan şirketin ortaklarına tahsis olunan ortaklık paylarının gerçek değerlerinin onda birini aşmaması koşuluyla, bir denkleştirme ödenmesi öngörülebilir.

3) Devrolunan şirketin oydan yoksun paylarına sahip ortaklarına aynı değerde oydan yoksun veya oy hakkını haiz paylar verilir.

4) Devrolunan şirkette mevcut bulunan paylara bağlı imtiyaz hakları karşılığında, devralan şirkette eş değerde haklar veya uygun bir karşılık verilir.

5) Devralan şirket, devrolunan şirketin intifa senedi sahiplerine, eş değerli haklar tanımak veya intifa senetlerini, birleşme sözleşmesinin yapıldığı tarihteki gerçek değeriyle satın almak zorundadır.

“Birleşmeye katılan şirketler, birleşme sözleşmesinde, ortaklara, devralan şirkette, pay ve ortaklık haklarının iktisabı ile iktisap olunacak şirket paylarının gerçek değerine denk gelen bir ayrılma akçesi arasında seçim yapma hakkı tanıyabilirler.

Birleşmeye katılan şirketler birleşme sözleşmesinde sadece ayrılma akçesinin verilmesini öngörebilirler (Türk Ticaret Kanunu madde 141).”

Gerçekte ortağın herhangi bir nedenle şirketten ayrılması aşamasında esas sermayedeki payına eşdeğerde bir değeri talep etme hakkı vardır. Bir başka anlatımla bir ortağın şirkete katılması aşamasında yüklendiği mali değerin zaman içerisinde değer değişikliğine uğrayarak ayrılma aşamasında güncel nitelikte hak sahibi olabileceğini dikkate almak gerekir.

Türk Ticaret Kanunu’nun 141’inci maddesi gereği olarak;

1) Birleşmeye katılan şirketler, birleşme sözleşmesinde, ortaklara, devralan şirkette, pay ve ortaklık haklarının iktisabı (edinimi) ile iktisap olunacak şirket paylarının gerçek değerine denk gelen bir ayrılma akçesi arasında seçim hakkı tanıyabilirler.

2) Birleşmeye katılan şirketler birleşme sözleşmesinde sadece ayrılma akçesinin verilmesini öngörebilirler. Bu bağlamda da;

“Ortaklık payları ve hakları” uygulamada önem arz etmektedir.

Türk Ticaret Kanunu’nun 142’nci maddesi “Sermaye artırımı, yeni kuruluş ve ara bilanço” başlığını taşımaktadır. Bu bağlamda;

Sermaye artırımı;

1) Devralma yoluyla birleşmede, devralan şirket, sermayesini, devrolunan şirketin ortaklarının haklarının korunabilmesi için gerekli olan düzeyde, artırmak zorundadır.

2) Birleşmede, ayni sermaye konulmasına ilişkin düzenlemelerle, halka açık anonim şirketlerde, yeni payların halka arzına dair hükümler, Sermaye Piyasası Kurulu kaydına alınmasına ilişkin olanlar müstesna, uygulanamamaktadır.

Birleşme sözleşmesinin imzalandığı tarih ile bilanço günü arasında altı aydan fazla zaman geçmişse veya son bilançonun çıkarılmasından sonra, birleşmeye katılan şirketlerin malvarlıklarında önemli değişiklikler meydana gelmişse, birleşmeye katılan şirketler bir ara bilanço çıkarmak zorundadır. Bu bağlamda aşağıda yer alan hükümler saklı kalmak koşuluyla ara bilançoya yıllık bilançoya ilişkin hüküm ve ilkelerin uygulanması zorunludur (TTK md: 144/2).

Bu bağlamda ara bilançoda;

- Fiziki envanter çıkarılması gerekli değildir.

- Son bilançoda kabul edilen değerlemeler, sadece ticari defterdeki hareketler ölçüsünde değiştirilir; amortismanlar, değer düzeltmeleri ve karşılıklar ile ticari defterlerden anlaşılmayan işletme için önemli değer değişikliklerin de dikkate alınması gerekmektedir.

Elde olmayan nedenler dolayısıyla ortaya çıkan eksiklik ve sorunlar nedeniyle de gereken ilgiyi artırmak suretiyle ortaya çıkan sorunların yasal mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesi bazı hallerde zorunlu olabilmektedir.

Türk Ticaret Kanunu’nun 78’inci maddesi gereği olarak;

1) Finansal tablolarında yer alan varlıklar ile borçlarla ilgili olarak, aşağıdakilerle sınırlı olmamak ve Türkiye Muhasebe Standartlarında öngörülen ilkeler de dikkate alınmak üzere aşağıdaki değerleme ilkeleri geçerlidir:

a) Bir önceki dönemin kapanış bilançosundaki değerler ile faaliyet döneminin açılış bilançosundaki değerler birbirinin aynı olmalıdır.

b) Fiili veya hukuki duruma aykırı olmadıkça, değerlemelerde işletme faaliyetinin sürekliliğinden hareket edilir.

c) Bilanço kapanış gününde, varlıklar ve borçlar teker teker değerlendirilir.

d) Değerleme ihtiyatla yapılmalıdır; özellikle de bilanço gününe kadar doğmuş bulunan bütün muhtemel riskler ve zararlar, bunlar bilanço günü ile yılsonu finansal tablolarının düzenlenme tarihi arasında öğrenilmiş olsalar bile, dikkate alınır; kazançlar bilanço günü itibarıyla gerçekleşmişlerse hesaba katılır. Değerlemeye ilişkin olumlu ve olumsuz farkların dönem sonuçlarıyla ilişkilendirilmesinde Türkiye Muhasebe Standartlarındaki esaslara uyulur.

e) Faaliyet yılının gider ve gelirleri, ödeme ve tahsilat tarihlerine bakılmaksızın yılsonu finansal tablolarına alınırlar.

f) Önceki yılsonu finansal tablolarında uygulanmış bulunan yöntemler korunur. (Dünya)
16 - Yönetim Kurulunun İbra Edilmesinden Sonra, Başkan Olgun Bazı Bilgilendirmelerde Bulundu, Daha Sonra YMM Ahmet Gündüz Teşekkür Konuşmasını Yaptıktan Sonra Başkan Olgun'un Genel Kurul Duyurusunun Ardından Seçimlere Geçildi. (SON)
Hazine ve Maliye Bakanlığı GİB tarafından 09/02/2021 tarihli ve 31390 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 509 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu . . .
18 ve 19 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğ Taslakları Gelen Görüşler de Dikkate Alınarak Güncellenmiştir.
Bu yıl 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramımız ilk kez evlerde ve online olarak kutlanacak. . . .
23 Nisan 1920, Türk Milletinin iradesini temsil eden Birinci Büyük Millet Meclisinin açıldığı ve Türk halkının egemenliğini ilan ettiği . .
23 Nisan kutlamalarıyla ilgili tartışmalar sürerken İçişleri Bakanlığı'ndan yeni bir genelge geldi. 23 Nisan'da sokağa çıkma yasağı . . . .
Erdoğan, turizm sektöründe de mayısta sona erecek KDV indirimlerinin haziran sonuna kadar devam edeceğini duyurdu.
İçinde bulunduğumuz ayın kurumlar vergisi mükellefleri için yıllık beyanname dönemi olması dolayısıyla bende kurumlar vergisi . . . .
Bursa Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası’nca (BSMMMO), Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Görevlisi Blockchain Girişimcisi . . . .
1996-2010 Dönemi Konya SMMM Oda Başkanı, 2010-2013 Dönemi TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi ve TÜRMOB'un Etik Kurulu Üyesi, AHMET İÇYER’in vefatını üzüntüyle öğrenmiş bulunuyoruz.
İçişleri Bakanlığı tarafından tüm il valiliklerine gönderilen 14/04/2021 tarihli ve 6638 sayılı Genelge ile kısmi kapanma tedbirleri belirlenmiş,
Mücbir sebep ilan edilmeyecek ise serbest muhasebeci mali müşavirler, yeminli mali müşavirler ve bu meslek . . .
7061 Sayılı “Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 41’inci maddesi ile 3065 sayılı
T.C. Merkez Bankası Döviz Kurları (2021- 2020 -2019 -2018 - 2017 - 2016 - 2015 - 2014 ve Diğer Yılları İçerir)
Bazı belediyeler, makam araçlarını itfaiye öncü aracı gibi göstererek vergi kaçırmıştır. Yapılması gereken bellidir. . . . .
7256 sayılı yapılandırma Kanununa yasal süresinde başvurmak şartıyla taksitle . . .
Pandemi yasakları sebebiyle yurtdışına gitme ya da yerleşme düşüncesi kesinlikle hız kesmedi. Gençler ülkesinin çöken sosyo-ekonomik
Gazetemizde 1 Mart 2021 tarihinde yayınlanan “Vergi Reform Paketinin ayrıntıları belli oldu!” başlıklı yazımda, kamuoyuna