Vergi barışı ve hâkimlerin harcanan emeği
17 Haziran 2021 Perşembe
Yargılamanın aleniliği ilkesine ve emsal kararlara ulaşım hakkına rağmen, Danıştay kararlarına ulaşmak pek mümkün değil. . . .
Vergi barışı ve hâkimlerin harcanan emeği
HUKUKA GÖRE

Vergi barışı ve hâkimlerin harcanan emeği

Bumin DOĞRUSÖZ
bumin.dogrusoz@dunya.com

Yargılamanın aleniliği ilkesine ve emsal kararlara ulaşım hakkına rağmen, Danıştay kararlarına ulaşmak pek mümkün değil. İstinaf mahkemesi kararlarına da erişmek mümkün değil. Bu nedenle ülkemizde, kendi alanım vergi hukuku itibariyle, vergi mevzuatına ilişkin yargı anlayışını, yorumunu sağlıklı olarak ortaya koymak mümkün olamamaktadır. Danıştay Daireleri arası ve Bölge İdare Mahkemeleri’nin vergi ile ilgili kurullarının kararlarının çelişki ve istikrarsızlığını da gizlenmektedir. Oysa tüm kararların, Danıştay ve BİM’lerin web sayfalarında yayınlanmasına hiçbir engel yok.

Bir zamanlar Danıştay kararlarını, vergi alanında yayınlanan dergilerden, rahmetli Şükrü Kızılot hocanın kitaplarından izliyorduk. Şimdilerde ise sosyal medyanın gelişimi ile vergicilerin attığı tweet’lerden öğreniyoruz. Kimi vergi hukukuna katkı olsun diye, kimileri de reklâm olsun diye yargı kararlarını twitter üzerinden paylaşıyorlar. Saik ne olursa olsun, bu dahi bilerek veya bilmeyerek vergi hukukuna katkı sağlıyor.

Bu günkü yazımda yine twitter’da gördüğüm bir vergi mahkemesi ara kararı üzerinde durmak ve bu karar üzerinden, şu anda da gündemde olan ihtilaflı borçların yapılandırılması konusuna girmek istiyorum.

Vergi Mahkemesi 2 maddelik ara kararının birinci maddesi ile davalı idareden dava konusuna ilişkin bir kısım belgeleri istiyor. Dava konusu konumuz dışında olduğundan bizi ilgilendirmiyor. Ancak kararın ikinci maddesi ilginç ve aynen aktarıyorum.

“Davacı vekilinden 9.6.2021 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun uyarınca uyuşmazlık konusu vergi ve cezalara ilişkin olarak yapılandırma başvurusunda bulunulup bulunulmayacağının sorulmasına (…) ara kararı gereğinin yerine getirilmesi için bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine (…)”

Mahkeme böyle bir ara kararı verebilir mi? Davacı ve borçlu mükellefe kanun 31.8.2021 tarihine kadar başvuru süresi vermişken, Mahkeme bu süreyi 30 güne indirecek şekilde irade açıklaması isteyebilir mi? Bunlar elbet teorik olarak tartışılabilir. Ben konuya bu açıdan yaklaşmayacağım.

Mahkeme sorusunda haksız mıdır? Bence haklıdır. Mahkeme mealen, “Yararlanacaksan dosyayı bekleteyim, idareye müracaat ve feragat beyanının ulaştığında bende dosyayı kapatırım, bana boş yere dosyayı okutma, karar yazdırmakla uğraştırma, ben de bu arada başka dosyalarla ilgilenirim” diyor.

Bu güne kadar ihtilaflı borçların vergi barışına konu edilmesini, hep içtihatların oluşmasını engellemesi ve vergi hukukunun gelişme yolunu kapatması yönlerinden eleştirmiştim. Oysa bu ara karar, konuya bir başka açıdan daha bakmamızı gerektiriyor.

İhtilaflı borçlarda yapılandırma yapılması ve davadan feragat edilmesinin, ortaya çıkardığı bir başka sıkıntıda, mahkemelerin harcanan emeği konusunda. Hele müracaat süresinin uzun tutulması, 7326 sayılı Kanunda olduğu gibi yaklaşık 3 ay olarak belirlenmesi mahkemeleri de çalışıp çalışmamak, karar verip vermemek konularında haklı olarak duraksamaya düşürmektedir. Mahkeme bu günlerde dosyayı inceleyip, duruşma yapıp, bir de gerekçeli karar yazdıktan sonra neticede de mükellef 31 Ağustos’ta davasından feragat edecekse, mahkemenin, hâkimlerin emeğine yazık değil midir? Hâkimler, bu süreyi başka dosyalara, okuyup araştırmaya ayırmaktan mahrum edilmektedir. Dolayısıyla ihtilaflı borçlara, yargının iş yükünü azaltıyor gözüyle bakmak yanıltıcıdır. Yargının iş yükünün azalttığı kazanç, barışa kadar harcanan emeğin maliyetiyle birlikte dikkate alınması gerekir.

Mahkemelerin emeğini de dikkate alacak, hak kayıplarını ortadan kaldıracak, vergi hukukunun gelişimi için gereken içtihatların da oluşumunu sağlayacak bir öneride daha önce bulunmuştum. Kısaca tekrar edeyim.

Önerim şu: Vergi ihtilaflarını ortadan kaldırmak üzere kesinleşmemiş borçlarda yapılanma yoluna gidilirken, 60’lı yılların kanunlarında olduğu gibi, davadan feragat koşulu ihtiyari olarak aranmalıdır. Ancak bu ihtiyariliğin; yapılandırmadan yararlanmakla birlikte davasını sürdüren kişilerin, bir diğer deyişle kendisinin haklılığına, idari işlemin hukuka aykırılığına son derece inananların haksız çıkmaları, davayı kaybetmeleri halinde yapılandırılan borcun % 10’u tutarında haksız çıkma zammı ödeme yükümlülüğü altına alınması koşulunu da içermesi gerekmektedir. Mükellef davasını kazanırsa, yapılandırma iptal edilerek iade yapılır, aksi halde % 10 tazminat alınır.

Bu suretle hem mahkemelerin emeği karşılıksız kalmaz, hem de içtihat oluşumunun yolu muhafaza edilmiş olur. Bu suretle haksız vergi talepleri, bir diğer deyişle hukuka aykırı işlemler sistemden ayıklanmış ve mükellefler nezdinde de adalet duygusu tatmin edilmiş olur. (Dünya)
12- Vergi Müfettişi Ramazan Kaya "7256 Sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Matrah Artırımları ve SGK Borçlarının Yeniden Yapılandırılması" Konulu Sunumlarına Devam Ederken Zaman Zaman Gelen Soruları Yanıtladıktan sonra İktisadi Dayanışma Kameralarına Resim Vererek Seminer Sona Erdi.
Hemen hemen bütün yargı mercileri yılın belli döneminde çalışmalarına ara verirler. Bu dönem “adli tatil” olarak adlandırılmaktadır.. . . . .
Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ) ile Bursa Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası (BSMMMO) arasında imzalanan protokol çerçevesinde;
Emisyon primi konusunu ve kurumlar vergisi kanununda bu konuda yer alan istisnayı, dağıtımına bağlı sorunları daha önceki yazılarımda. . .
Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı) tarafından 13 Temmuz 2021 gün ve 31540 sayı ile Resmi Gazete’de 529 sıra numarası ile . .
Uluslararası vergilendirmeye ilişkin bugün yürürlükte olan kurallar, 1920’lerde ülkeler arasında varılan ve sonrasında iki taraflı . . . .
Akaryakıt ve LPG Piyasasında Fatura Düzenleme Süresinin Belirlenmesi ile Söz Konusu Sektörler ve Özel Etiket ve İşaret Kullanma . . . .
Turizm sektöründe faaliyet gösteren işyeriyiz. 30.06.2021 tarihine kadar kısa çalışma ve pandemi ücretsiz izin ödeneklerinden faydalandık.. . .
Çekin ödeme aracı yerine kredi ve teminat aracı haline dönüşmesi, karşılıksız çek keşide etmenin ölçülülük ilkesine aykırı olması . . .
Turizm Teşvik Kanunu'nda yapılan değişikliklerle, yeni teşvikler geliyor zannetmeyelim. Değişiklikler ile sektöre her alanda sopa gösteriliyor,
Manavgat’la başlayan 26 il 53 ilçemizi kapsayan birbirine yakın zamanlarda çıkan orman yangınları ile vatanımızın ciğerleri yanmaktadır.
Yapılan düzenlemeyle 01.01.2021 ile 31.12.2021 tarihleri arasında uygulanmak üzere asgari ücret desteği tutarı 75 TL olmuştur.
Vergi Daireleri 02 Ağustos 2021 Pazartesi Günü saat 19:00' a kadar tüm vergi daireleri açık bulundurulacaktır.
20. Anadolu Odaları Eğitim Semineri 03-06 Ekim 2021 Tarihinde Titanic Delüxe Golf Belek' te Yapılacaktır.
2021 yılı ikinci geçici vergi döneminde uygulanacak yeniden değerleme oranı % 18,14 (yüzde onsekiz virgül ondört) olarak tespit edilmiştir.
Asgari ücret desteğini de içeren torba yasa ile turizmi teşvik kanunda değişiklik yapan yasa Resmi Gazete'de yayımlandı.
T.C. Merkez Bankası Döviz Kurları (2021- 2020 -2019 -2018 - 2017 - 2016 - 2015 - 2014 ve Diğer Yılları İçerir)