Yeni vergi paketi, öneriler ve eleştiriler
25 Haziran 2024 Salı
Orta Vadeli Plan (OVP) kap­samında, Hazine ve Mali­ye Bakanlığı tarafından öneri­len ve doğrudan vergi gelirleri­ni artırıcı amaçlı yeni bir . . . . .
Yeni vergi paketi, öneriler ve eleştiriler
MEVZUATIN İÇİNDEN

Yeni vergi paketi, öneriler ve eleştiriler

Talha APAK

Orta Vadeli Plan (OVP) kap­samında, Hazine ve Mali­ye Bakanlığı tarafından öneri­len ve doğrudan vergi gelirleri­ni artırıcı amaçlı yeni bir vergi paketi daha taslak olarak daha TBMM’ye sunulmadan kamu­oyunda ses getirmiş, olumlu/ olumsuz ciddi tartışmalara yol açmış bulunuyor.

Bakanlık tarafından önerilen yeni vergi paketi
Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanarak, öneri olarak su­nulan yeni vergi paketinde KDV, ÖTV, gelir ve kurumlar vergisi ile vergi usul kanunları başta ol­mak üzere birçok kanunda dü­zenlemeler yapılarak doğrudan vergi gelirlerinin artırılmasının yanı sıra, çeşitli harç ve cezalar­da ciddi artışlar hedefleniyor. Ancak, bu öneriler taslak hali­ni alarak TBMM’ye sunulduk­tan sonra hangi maddeler kabul görecek, hangi maddeler tasarı­dan çıkarılacak henüz net değil. Mevcut öneriler, özetle aşağıda­ki gibi sıralanabilir.
  • Deniz taşıma araçlarına ve verilen hizmetlere uygulanan KDV istisnanın kapsamının da­raltılması
  • Ulusal güvenlik amaçlı KDV istisnasının alt mükelleflere ta­nınan kısmının daraltılması
  • Yabancılara verilen sağlık hizmetindeki KDV istisnasının kaldırılması
  • Basılı kitap ve sü­reli yayınlardaki KDV istisnasının kaldırıl­ması
  • Altın, gümüş, pet­rol arama hizmetlerin­deki KDV istisnasının kısmi istisnaya dönüş­türülmesi
  • Limanlara bağlan­tı sağlayan demiryolu hattı ile liman ve ha­valimanı inşasına ilişkin istis­nanın kısmi istisnaya dönüştü­rülmesi
  • Organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerinin inşa­sına ilişkin istisnanın kısmi is­tisnaya dönüştürülmesi
  • Kısmi istisnalarda KDV’nin indirimine izin veren düzenle­melerinin kaldırılması
  • Engelli araçlarındaki ÖTV istisnasının revize edilmesi
  • Esnaf muaflığının kapsamı­nın genişletilmesi, esnaf muaflı­ğı belgesi alma zorunluluğu geti­rilmesi ve harç alınması
  • Motokurye faaliyetlerinden doğan kazançlarda basit vergile­me usulüne geçilmesi
  • Gerçek kişilerin sahip oldu­ğu gayrimenkulün 5 yıldan sonra satışından kazancın vergiden is­tisnası tek konut için geçerli ol­ması
  • Ticari, zirai ve serbest mes­lek faaliyetleri nedeniyle yıllık gelir vergisi beyannamesi ver­meye mecbur olan mükellefler ve şirketler için yurt içi “asga­ri gelir/kurumlar vergisi” ihdas edilmesi
  • İştirak hissesi satış kazancı istisnasının kaldırılması, eski hisseler için devam ettirilmesi ve bu hisselerin satış istisnasının yüzde 25 ile sınırlandırılması
  • Ar-Ge Personeline uygula­nan ücret istisnasına üst limit getirilmesi
  • Çok uluslu şirketlerde küresel asgari kurumlar vergisi uygulaması
  • Başta, yurtdışı çıkış harcı olmak üzere birçok harç ve vergi cezalarında artış yapılması
  • Bahşiş gelirlerinin vergilen­dirilmesi.
Eleştiri konusu olan hususlar
Maliye Bakanlığı’nca öneri­len yeni vergi paketi daha tasa­rı haline gelmeden kamuoyun­da ciddi eleştirilere maruz kaldı. Bazı öneriler olumlu karşılanır­ken bazı öneriler ise olumsuz karşılandı. Her şeye rağmen ko­nunun çok önceden kamuoyuna sızdırılmış olması ve tartışmaya açılmış olması olumlu oldu. Tar­tışmalarda öne çıkan önemli hu­suslar ise aşağıdaki gibi özetle­nebilir.

1-Asgari gelir ve kurumlar vergisi uygulaması:
Mevcut uygulamada, geçici vergi dönemlerinde ve yıllık ola­rak beyan edilen gelir ve kurum­lar vergisi beyannamesinde kar varsa vergi ödeniyor. Yeni öne­ride ise, beyan edilen kar/zarar haricinde hasılatın %2’si ayrıca hesaplanacak olup, yüksek olan tutar üzerinden asgari vergi öde­necek. İndirim veya istisna hakkı olan mükellefler için de ayrı bir asgari vergi sistemi önerilmek­te. İlk bakışta olumlu bir düzen­leme olsa da uygulaması o kadar kolay olamayacak. Bu öneriye ya­pılan eleştiri ise, gerçekten zarar eden mükelleflere haksızlık ya­pılabilir.

2-Bazı istisna veya muafi­yetlere son verilmesi:
Gerek gelir ve kurumlar vergi­sinde ve gerekse KDV ve ÖTV de haksız rekabete ve vergi adale­tini zedeleyen haksız istisna ve muafiyetten yararlanan mükel­lef grupları var. Kaldı ki, idare bu uygulama dolayısıyla ciddi vergi kaybına uğramakta. Öneriye gö­re, birçok muafiyet ve istisnanın kaldırılması veya daraltılması ye­rinde olup, vergi gelirlerinde artış olacaktır.

3-Devreden KDV’nin beşin­ci yılın sonunda gider ya­zılması:
Mevcut uygulamada, devir KDV’ler iade edilemiyor, gider yazılamıyor. Ancak, bazı işlet­meler gerçek anlamda stoklu ça­lışmakta ve alımları nedeniyle ödedikleri fazla vergi yıllar bo­yu devreden KDV olarak idare­den alacaklı hale gelmekte ve fi­nansman sıkıntısına yol açmak­tadır. Yeni öneri paketinde, devir KDV’ler iade edilmeyerek beşinci yılın sonunda gelir veya kurumlar vergisi yönünden gider yazılması öngörülüyor. Doğru olanı, beşin­ci yılın sonunda merkezi denetim elemanı raporu veya YMM rapo­ruyla iade/mahsup edilmesidir.

4-YMM denetim tam tasdik zorunluluğu:
Mevcut uygulamada, gelir ve kurumlar vergisi yönünden YMM tam tasdik hizmet zorunlu olma­yıp ihtiyari bırakılmıştır. Buna rağmen, ciddi sayıdaki mükellef YMM ile sözleşme yaparak tam tasdik-denetim ve danışmanlık hizmeti almaktadır. Gelir idaresi ise, tam tasdik kapsamındaki mü­kelleflerin rapora bağlanmış ver­gi beyanlarından memnun olduğu görülüyor. Yeni öneri paketinde, bazı mükellefler gruplarının YMM tam tasdik kapsamına alınması veya zorunluluğu konusunda Maliye Bakanlığı’na yetki verilmekte olduğu görülü­yor.

5-Gerçek kişilerce, beş yıl­dan sonra satılan gayri­menkul satış kazancı istisnası:
Gerçek kişilerin sahip olduğu gayrimenkullerin beş yıldan ön­ce satılması halinde kazanç değer artış kazancı olarak vergilendiri­liyor. Ancak, beş yıldan sonra sa­tılması halinde kazanç vergiden muaf idi. Şimdiki öneri paketin­de ise, bu muafiyet tek konutla sı­nırlandırılıyor ve birden fazla sa­tışların, kaç yıl sonra satılırsa sa­tılsın kazan vergilendirilecek. Bu öneri yerinde bir öneri olup, sa­tış bedelinin belediye asgari rayiç değeri yerine asgari piyasa rayiç değerinden satılması için gerekli düzenleme yapılması doğru ola­caktır.

6-Yurt dışı çıkış harcı:
Her yurt dışı çıkışın­da 150 TL olarak uygulanmak­ta olan yurt dışı çıkış harcının 150 TL’den 1.500 TL’ye çıkarıl­ması öneriliyor. Bu önerinin ha­yata geçmesi halinde ciddi tep­kilere yol açacağı kesin. Bilindiği gibi, kişiler pasaport alırken za­ten gerekli harçları ödemiş olu­yor. Daha sonrasında yurt dışına çıkarken ilave bir harç ödenme­si çok adil bir uygulama olmaya­caktır. Adi üstünde “harç” bir hiz­met karşılığı ödenir. Ortada bir hizmet yokken bir harç alınması doğru olmayacaktır. Tutarın yük­seltilmesi yerine tamamen kaldı­rılmasının önerilmesi daha doğru olacaktır.

Değerlendirme
Yukarıda bahsettiğimiz üzere, kamuoyunda tartışılmakta olan bu öneri paketi henüz bir tasa­rı olarak TBMM’ye gelmiş değil. TBMM’ye nasıl bir tasarı olarak geleceği veya geldikten sonra ne tür değişikliklere uğrayacağı he­nüz net değil. İlerleyen günler­de konu netliğe kavuştuktan son­ra daha doğru değerlendirmeler yapılabilecektir. Son dakika ha­berlere göre; beyan edilen gelir ve harcama kıyaslamasıyla mes­ken kirasına stopaj uygulaması­nın öneri paketinden çıkarılacağı yönünde.

Bize göre; beyan edilen gelir ve harcama kıyaslamasının öne­ri paketinden çıkarılması doğru bir yaklaşım olmamıştır. Doğru­dan gelirlerin vergilendirilmesi ve vergi adaleti amaçlanıyorsa, kayıt dışı kalan gelirler ve harca­maların sorgulanması gerekli ha­le gelmiştir. Bu yaklaşımın, “ser­vet vergisi” veya “nerden buldun” ile bir alakası yoktur. Servet ver­gisi veya nerden buldun çok daha kapsamlı bir düzenlemedir.

Öte yandan, mesken kiralara uygulanması önerilen stopaj uy­gulamasının paketten çıkarılması doğru bir yaklaşım olmuştur. An­cak, kira sözleşmelerinin düşük düzenlenmesini önlemek ama­cıyla, tüm kira sözleşmelerinin GİB’e bağlı on-line yapılmasının zorunlu hale getirilmesi doğru olacaktır. Ayrıca, yurt dışı çıkış harcı uygulamasının devam ede­ceği görülüyor. On kat artırılarak 150 TL den 1.500 TL ye çıkarıl­ması önerisi ise toplumun ciddi tepsine yol açacağı bilinmelidir.

Konuyla ilgilenen tarafların, iş dünyası ve meslek odalarının, sağlıklı ve uygulanabilir bir dü­zenleme çıkması için Bakanlığın önerisine karşılık görüş ve öneri­lerini kamuoyuyla önceden pay­laşmalarında fayda vardır. Başta vergi mevzuatındaki sıkıntıların giderilmesi olmak üzere, toplu­mun, Maliye Bakanı Sayın Meh­met Şimşek’ten yüksek güven ve beklentileri devam ediyor. Ko­nu, TBMM gündeminde görüşü­lürken öneriye rağmen ciddi de­ğişikliklerin olacağı da biliniyor. Ancak, toplumun TBMM’den beklentisi ise, artık adil ve sür­dürülebilir bir vergi düzenleme­sinin hayata geçirilmesi yönün­dedir.

Günün sözü: Bir ülkede siya­si düğüm çözülmeden ekonomik düğüm çözülemez.(Dünya)
REKLAM ALANI
6- İç Ticaret Genel Müdürlüğü Ticaret Uzmanı Serdal Yeğen; Meslek Mensuplarından Gelen Soruları Yanıtladıktan Sonra Moderatör İstanbul SMMM Odası Başkan Yardımcısı Mahmut Şahin Katılımcılara ve Konuklara Teşekkür Ederek Bir Daha ki Etkinliklerde Buluşmak Üzere Semineri Sonlandırdı.
REKLAM ALANI
İş sözleşmesi feshedilmeden önce ihtiyari arabuluculuk ile sözleşmenin sonlandırılması fesih gibi değil, ikale sözleşmesi gibi . . . . . .
3201 sayılı Kanun’a göre Türk vatandaşları ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin . . .
SPK ya tabii şirketlerin dahi Bilançoları zaman zaman ek süre ile tamamlanmaktadır.
Vergi yasalarında kapsamlı değişiklik içeren ancak henüz Meclis’e sunulmayan yasa teklifinde yer alacak olan “ticari kazanç elde eden . . . . .
Milli Savunma Bakanlığı, 2024 yılının ikinci yarısı için bedelli askerlik tutarını 217 bin 871 TL olarak belirledi.
Özel sektör işçi ve işveren tarafını ilgilen­diren kıdem tazminatında yaşanan so­runlar, son 20 yılda neredeyse dört yılda bir hükümet . . . . .
Bilindiği üzere, vergi kanunları hükümleri uyarınca 31.12.2023 tarihli bilançolar enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş olup . . . .
YÖK Başkanı Erol Özvar, devlet üniversitelerindeki ikinci öğretim programlarının kapatıldığını açıkladı.
Siz sahiden enflasyonun düşürülebileceğine inanıyor musunuz? Uzun süredir yaptığım saha ziyaretlerinde, yurt gezilerinde, organize sanayi . . . .
Türkiye yeni vergi kanununa kilitlenmişken torbadan başka bir şey çıktı. AK Parti Meclis grubuna 5 Temmuz 2024 tarihinde bir kanun teklifi sunuldu.
Bu köşede zaman zaman, yorumda sınırla, kanunlarda yer alan şekli şartların esası ne ölçüde etkilediğiyle ilgili makaleler yazıyorum.
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) düzenleme hazırlıkları süren. . . . . .
9. Yargı Paketi nihayet Meclise sunuldu. Son yılların yasama pratiğine bakıldığında, iktidar kanadından gelen torba kanun tekliflerinin hızla . . .
Tüketicilerin konut kiralarında yaşadıkları artış oranı, tespit ve tahliye davalarının bir çığ gibi büyüdüğü son yıllarda artış oranının %25 ile . . .
Ülkemizde 01.10.2028 tarihine kadar sosyal güvenlik alanında üç ayrı kanun ve uygulaması bulunmakta idi. 1)14.07.1965 tarihinde 657 . . . .
Son bir aydır, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan vergi paketini tartışıyoruz. Tartışmaya, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından . . . .
Hazine ve Maliye Bakanlığının üzerinde çalıştığı ve yakın zamanda TBMM gündemine alınması beklenen vergi paketinin en önemli . . . . .
Devletlerin en önemli varlık sebebi kendisini meydana getiren kişilerin belirli ortak değerler temelinde homojen, uyumlu, huzur ve barış . . . . .