MEVZUATIN İÇİNDEN
Yüksek ücret alanlar mart ayında gelir vergisi beyannamesi verecek
Talha APAK
Gerçek kişilerce; 2025 yılına ilişkin olup 2026 yılı Mart ayında beyan edilecek yıllık gelir vergisi beyannamesi yedi gelir unsurundan oluşmaktadır. Bu gelirlerin biri de ücret geliri olup, tek işverenden alınan ücretin 4.300.000 TL’yi aşan ve birden sonraki işverenden aldıkları ücretlerin toplamı 330.000 TL’yi aşan ücretliler Mart ayında beyanname vermek zorunda.
Gerçek kişilerce bir takvim yılında elde edilen gelirler; 1-Ticarî Kazanç, 2-Ziraî Kazanç, 3-Ücret, 4-Serbest Meslek Kazancı, 5-Gayrimenkul Sermaye İradı, 6-Menkul Sermaye İradı, 7-Diiğer Kazanç ve İratlar olmak üzere yedi gelir unsurundan oluşmakta. Mart ayına girmekte olduğumuz bu süreçte, yıl içerisinde kesinti yoluyla vergisi ödendiği halde, bazı ücret gelirlerinin yıllık gelir vergisi beyannamesiyle beyan edilmesi gerekiyor.
Ücret, para şeklinde olabileceği gibi ayni veya para ile temsil edilebilen menfaat şeklinde olabilir. Ücretin; ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık ilişkisi niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması ücretin niteliğini değiştirmez.
Beyan edilecek ücretler
2025 yılında, tek işverenden alınmış ve kesinti suretiyle vergilendirilmiş safi ücret gelirlerinin yıllık tutarının 4.300.000 TL’yi aşması durumunda 2026 yılı Mart ayında yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerekiyor. Ücret gelirlerinin safi tutarının yıllık beyannameye dâhil edilmesi halinde, beyan edilen gelir üzerinden hesaplanan vergiden, yıl içinde ücret üzerinden kesilen gelir vergisi mahsup edilecek olup kalanı ödenecektir.
Ücret gelirlerinin vergilendirilmesinde, tek işverenden ücret geliri elde edenler ile birden fazla işverenden ücret geliri elde edenlerin durumuna göre önem arz etmektedir. Buna göre;
-Tek işverenden kesinti yoluyla vergilendirilmiş ücret geliri elde eden ve ücret toplamı 2025 yılında 4.300.000 TL’yi aşan ücretliler,
-Birden fazla işverenden kesinti yoluyla vergilendirilmiş ücret geliri elde eden ücretlilerden, birden sonraki işverenden aldıkları ücretlerin toplamı 2025 yılında 330.000 TL’yi aşan ücretliler,
-Birden fazla işverenden kesinti yoluyla vergilendirilmiş ücret geliri elde eden ücretlilerden, birinci işverenden aldıkları ücret geliri dâhil olmak üzere aldıkları ücretlerin toplamı 2025 yılında 4.300.000 TL’yi aşan ücretliler,
-Tevkifata tabi ücret gelirleri 2025 yılında 4.300.000 TL’yi aşan veya birden fazla işverenden ücret alan ve birden sonraki işverenden aldıkları ücretlerin toplamı 330.000 TL’yi aşan profesyonel spor yarışmaları ile basketbol ve voleybol spor dallarının en üst liglerindeki yarışmaları yöneten spor hakemleri,
-Tevkifata tabi olan ücret geliri toplamı 2025 yılında 4.300.000 TL’yi aşan sporcular ücret gelirlerinden dolayı yılık gelir vergisi beyannamesi vermek zorundadırlar.
Beyan ve ödeme
Yukarıdaki izahatlar çerçevesinde 2025 yılında ücret geliri elde edenler, 2026 yılı Mart ayında (1 Mart-31 Mart) yıllık gelir vergisi beyannamesi vermek zorundadırlar. Yıllık ücretin brüt tutarından belli indirimlerin yapılmasından sonra kalan tutar üzerinden vergi hesaplanır. Hesaplanan vergiden, yıl içerisinde, işverenleri tarafından kesinti yoluyla ödenen vergiler mahsup edildikten sonra (varsa) kalan vergi Mart ve Temmuz ayları olmak üzere iki eşit taksitle ödenmesi gerekiyor. Bazı durumlarda ise iade de çıkabiliyor, iade çıkması halinde ise ilgili tutar kişiye iade ediliyor. Beyanname vermek zorunda olacak kişiler beyannamelerini, GİB üzerinden Hazır Beyan Sistemi aracılığıyla internet ortamında beyan edebilirler.
Sonuç olarak; yüksek ücret alan veya yıl içerisinde işyeri değiştirerek birden çok işverenden ücret alanların ücret gelirlerinden dolayı bir sonraki yıl Mart ayında beyanname vermeleri gerekiyor. Beyannamelerini ihmal edenlerin, sonradan tespiti halinde ciddi vergi ve cezalarıyla karşı karşıya kalacakları bilinmeli. Özellikle, yıl içerisinde işyeri değiştirerek birden fazla işverenden ücret alanların yanılgıya düştükleri ve cezayla karşılaştıkları görülüyor.(Dünya)